آییننامه مالی و معاملاتی دانشگاهها ودانشکدههاي علوم پزشکی وخدمات بهداشتی و درمانی
 
فصل اول: کلیات
ماده 1: عملیات مالی و معاملاتی دانشگاه / دانشکده مستقل علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی/انستیتو پاستور و دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی وموسسه آموزش وپژوهش طب انتقال خون و... که منبعد موسسه نامیده میشوند بر اساس این آییننامه انجام خواهدشد.
ماده 2: موسسه شامل ستاد و کلیه واحدهاي اجرایی (مستقل،غیر مستقل) منطبق با تشکیلات مصوب شامل دانشکدهها، مراکز تحقیقاتی، بیمارستانها، شبکه بهداشت درمان، مراکز بهداشتی، شعب بینالملل و غیره میباشد که هر واحد عهده دار بخشی از تولید خدمات و اجراي قسمتی از برنامههاي موسسه میباشد. موسسه موظف است سالانه حداقل ده درصد از واحدهاي فوقالذکر را با پیشنهاد مدیر امور مالی موسسه و یا رییس واحد اجرائی، تصویب هیأت رییسه موسسه و با تأیید و ابلاغ رییس موسسه به عنوان واحد اجرایی مستقل تعیین نماید.
تبصره 1: واحد اجرایی مستقل: به واحدهایی اطلاق میشود که انجام عملیات مالی و معاملاتی آن براساس این آییننامه و دستورالعملهاي ابلاغی از سوي رییس هیأت امنا و یا مقام مجاز از طرف ایشان که توسط کمیته فنی و تخصصی مالی موضوع ماده 105 این آیین نامه تهیه شده، صورت میپذیرد.
تبصره 2: کلیه واحدهاي اجرایی مستقل و غیر مستقل از لحاظ سیاستگذاري تابع قوانین، مقررات و تصمیمات موسسه، آییننامه مالی و معاملاتی دانشگاهها بوده و مکلف به رعایت و اجراي مصوبات هیأت امناء موسسه میباشد.
ماده 3: سال مالی موسسه یک سال هجري شمسی است که از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پایان مییابد.
ماده 4: موسسه موظف است با رعایت مقررات مربوطه تا پایان خرداد ماه سال بعد نسبت به تهیه صورتهاي مالی نهایی اقدام و پس از امضاء مدیر امور مالی، معاون پشتیبانی و اکثریت اعضاء هیأت رییسه موسسه، و رییس موسسه جهت اظهار نظر به حسابرس مستقل ارائه نماید. امضاء رییس موسسه و معاون پشتیبانی و مدیر امور مالی الزامی است.
ماده 5: کلیه اسناد و اوراق تعهدآور مالی (از جمله: چک، سفته، و اوراق بهادار و مواردمشابه)، با امضاء رییس موسسه (یا مقامات مجاز از طرف ایشان) و مدیر امور مالی موسسه (یا مقامات مجاز از طرف وي) و در مورد واحدهاي اجرایی مستقل نیز با امضاء رییس واحد و رییس امورمالی واحد معتبر خواهد بود و همچنین قراردادهاي موسسه بر اساس قوانین و مقررات مربوطه و به استناد ماده 44 این آییننامه خواهد بود.
ماده 6: موسسه از طریق خزانه یا خزانه معین در استان یک فقره حساب اصلی به منظور استفاده از اعتبارات و وجوه مصوب در قوانین بودجه سالیانه نزد بانکهاي مجاز افتتاح مینماید و موسسه میتواند در خصوص افتتاح سایر حسابهاي مورد نیاز براي پرداخت و یا ادامه استفاده از حسابهاي پرداخت موجود، با رعایت مقررات این آییننامه بدون اخذ مجوز از خزانه راسأ اقدام نماید.
تبصره 1: برداشت از حسابهاي موسسه به امضاء مشترك رییس موسسه (یا مقامات مجاز از طرف ایشان) و مدیر امور مالی (خزانه دار یا مقام مجاز از طرف وي) میباشد.
تبصره 2: برداشت از حسابهاي واحدهاي اجرایی به امضاء مشترك رییس واحد اجرایی و رییس امور مالی واحد اجرایی می باشد.
تبصره 3: افتتاح هر نوع حساب بانکی براي واحد اجرایی با درخواست کتبی رییس واحد اجرایی از رییس موسسه (یا مقام مجاز از طرف ایشان) پس از ارجاع به مدیر امور مالی موسسه جهت اظهار نظر فنی با تشخیص رییس موسسه (یا مقام مجاز از طرف ایشان) میباشد.
تبصره 4: موسسه ملزم به ارائه فهرست و شماره کلیه حسابهاي بانکی خود و واحدهاي اجرایی به هیأت امناء می باشد .
ماده 7: به منظور تمرکز درآمدهاي اختصاصی، موسسه و واحدهاي اجرایی، میتوانند به تعداد مورد نیاز حسابهاي بانکی غیر قابل برداشت در بانکهاي مجاز کشور با ملحوظ داشتن مفاد ماده ( 6) این آییننامه (از طریق خزانه یا خزانه معین استآنها) افتتاح کنند. موسسه و واحدهاي اجرایی موظفند درآمدهاي اختصاصی خود را به این حسابها واریز نموده و خزانه یا خزانه معین، عینأ آنرا عودت خواهد داد.
ماده 8: به منظور تمرکز وجوهی که به عنوان سپرده، وجهالضمان، وثیقه، ودیعه و یا نظایر آن دریافت میشود، موسسه میتواند به تعداد مورد نیاز حساب بانکی خاصی در بانکهاي مجاز کشور افتتاح نماید. ستاد و واحدهاي اجرایی مکلفند وجوهی را که تحت عناوین فوق دریافت میدارند به این حساب واریز نمایند. برداشت از حسابهاي مزبور فقط به منظور استرداد وجوه این حسابها به واریز کننده و واریز یا ضبط آن به نفع موسسه با رعایت مفاد این آییننامه ودستورالعملهاي مربوطه می باشد.
تبصره: رییس موسسه (یا مقام مجاز از طرف ایشان) می تواند در صورت نیاز از وجوه این حسابها جهت انجام امور جاري یا سرمایه گذاري موسسه استفاده نماید، مشروط به آنکه در زمان تسویه حساب وجه مربوطه قابل تادیه باشد.
ماده 9: مدیر امور مالی (خزانهدار) به مدت چهار سال از بین کارشناسان واجد صلاحیت رشتههاي امور مالی با حداقل چهار سال تجربه حرفهاي و اجرائی به پیشنهاد معاون پشتیبانی و تأیید رییس موسسه و با تصویب هیأت امناء و ابلاغ رییس موسسه به منظور اعمال نظارت مالی و تأمین هماهنگی لازم بر اساس مفاد این آییننامه انتخاب و به این سمت جهت انجام وظایف مشروح زیر منصوب میشود :
-1 تهیه و تدوین صورتهاي مالی موسسه از طریق نظارت مستمر بر عملیات امور مالی، محاسباتی، نگهداري و تنظیم حسابها بر اساس این آیین نامه، مقررات حاکم بر تحریر دفاتر و ضوابط مربوطه، صحت و سلامت آنها و تهیه گزارشات مالی مدیریتی.
-2 اعمال نظارت بر اجراي قوانین و مقررات حاکم بر عملیات مالی موسسه و واحدهاي اجرایی.
-3 تبادل اطلاعات مالی موسسه حسب مورد با دستگاههاي نظارتی قانونی با هماهنگی رییس موسسه (یا مقام مجاز از طرف ایشان).
-4 نگهداري و تحویل و تحول وجوه نقدینهها و سپردهها و اوراق بهادارونظارت بر وصول به موقع در آمدهاي موسسه.
-5 نظارت بر عملکرد مالی واحدهاي اجرایی مستقل و غیر مستقل
-6 شناسایی و نگهداري حساب مقداري و ریالی اموال، ماشینآلات و تجهیزات و دارائیهاي موسسه.
7 اطلاع و کنترل کلیه تفویض اختیارات جهت امضاء هاي مجاز.
-8 اجراي نظام نوین مالی بر اساس دستورالعملهاي ابلاغی وزارت متبوع.
-9 اجراي آن بخش از عملیات مالی موسسه که در چارچوب بودجه تفصیلی مصوب هیأت امناء بر عهده مدیر امور مالی میباشد.
-10 پیگیري و بهروزرسانی مانده حسابهاي سنواتی.
تبصره 1: در صورتیکه مدیر امور مالی (خزانه دار) تأیید شده هیأت امناء از سمت خود استعفا داد، یا به هر دلیل قادر به همکاري نبود، رییس موسسه میتواند فرد واجد شرایطی را تا تشکیل اولین جلسه هیأت امناء به عنوان سرپرست امور مالی منصوب نماید. موسسه مکلف است در اولین جلسه هیأت امناء نسبت به تعیین تکلیف مدیر امور مالی (خزانه دار) طبق تبصره 5این ماده اقدام نماید. مدیر امورمالی (خزانه دار) می تواند وظایف تعیین شده خود را در این آییننامه به معاونین یا روساي امور مالی واحدهاي غیرمستقل حسب مورد تفویضنماید.
تبصره 2: مدیر مالی قبلی و بعدي مکلفند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ اشتغال مدیر مالی جدید نسبت به تنظیم صورتمجلس تحویل و تحول اقدام نمایند. این صورتمجلس باید به امضاي تحویلدهنده و تحویلگیرنده رسیده باشد و نسخه اول آن را به حسابرس موسسه ارائه نمایند. در مواردي که مدیر مالی از تحویل ابواب جمعی خود استنکاف نماید یا به هر علتی حضور وي امر تحویل و تحول میسر نباشد ابواب جمعی وي با حضور حسابرس و نماینده رییس موسسه و مدیر مالی جدید تحویل خواهد شد. این موارد در خصوص رییس امور مالی واحدهاي اجرائی نیز صادق بوده و لازم است مدیر امور مالی موسسه نیز نظارت داشته باشد.
تبصره 3: موسسه میتواند انجام امور مالی خود را به صورت جزئی یا کلی در قالب مدیریت پیمان با تأیید مدیر امور مالی موسسه به موسسات واجد صلاحیت واگذار نماید. این بند مشمول واحدهاي وصول درآمد نمیباشد.
تبصره 4: عزل و تغییر مدیر امور مالی به پیشنهاد رییس موسسه و موافقت هیأت امناء مقدور میباشد و انتخاب مجدد ایشان با تائید هیأت امناء بلامانع میباشد.
تبصره 5:حداقل 3نفرازافرادواجد شرایط موضوع این ماده جهت انتخاب به عنوان مدیر امور مالی (خزانهدار) از هیئت امنا باید معرفی گردد.
ماده 10 : به منظور دستیابی به قیمت تمام شده خدمات وفعالیت ها و ضرورت اصلاحات نظام مالی بخشسلامت در راستاي استقرار نظام نوین مالی و اجراي هلدینگ و شبکه عصبی مالی و در نتیجه ارتقاء سطح کنترل داخلی در بخش و ارتقاء مستمر کیفیت خدمات و تعالی عملکرد، افزایش بهرهوري و در نهایت افزایش رضایتمندي آحاد جامعه ،موسسه موظف میباشد به تعداد واحدهاي اجرایی خود، عملیات مالی مجزا در قالب واحد اجرایی مستقل ایجاد نماید. نحوه اداره واحدهاي میباشد به تعداد واحدهاي اجرایی خود، عملیات مالی مجزا در قالب واحد اجرایی مستقل ایجاد نماید. نحوه اداره واحدهاي سوي رییس هیأت امنا و یا مقام مجاز از طرف ایشان که توسط کمیته فنی و تخصصی مالی و بودجه موضوع ماده 105 این آییننامه تهیه شده، صورت میپذیرد.
1. موسسه موظف است سالانه حداقل تا 10 درصد از دانشکدهها، مراکز تحقیقاتی، بیمارستآنها، شبکه بهداشت درمان، مراکز بهداشتی خود را به عنوان واحد اجرایی مستقل تعیین نماید.
2. نحوه انتخاب واحد اجرایی مستقل با پیشنهاد کتبی مدیر امور مالی موسسه و یا رییس واحد اجرائی به رییس موسسه و تصویب هیأت رییسه موسسه و با تأیید و ابلاغ رییس موسسه میباشد.
3. این مراکز به لحاظ انجام عملیات مالی و معاملاتی در چارچوب این آییننامه و اختیارات محوله مستقل بوده و از لحاظ سیاستگذاري تابع قوانین و مقررات مربوطه و تصمیمات موسسه میباشند.
4. واحدهاي اجرایی مستقل مکلف به رعایت کلیه مفاد مندرج در این آییننامه و سایر قوانین و مقررات موسسه از جمله دستورالعملهاي ابلاغی نظام نوین مالی خواهند بود. بدیهی است رییس واحد و رییس امور مالی و سایر مسئولین واحد اجرایی حسب مورد در خصوص مسئولیتهاي محوله در مقابل کلیه دستگاههاي نظارتی شخصاً پاسخگو خواهند بود.
5. سهم اعتباري کلیه واحدهاي مزبور از اعتبارات مصوب هزینهاي، تملک دارایی سرمایهاي و درآمد اختصاصی (حداقل 5% از درآمدهاي اختصاصی این واحدها به موسسه اختصاص مییابد وبا تشخیص رییس موسسه قابل هزینه در خودواحد ویا ستادوسایرواحدها می باشد) موسسه که در قانون بودجه هر سال تصویب میگردد. توسط کمیته موضوع ماده 24 این آییننامه و براساس سرانه پروژههاي تحقیقاتی، پرسنلی، امکانات فیزیکی و وظایف محول شده و شاخصهاي عملیاتی تنظیم بودجه و در ازاي ارائه صورتهاي مالی سال قبل و طبق تفاهمنامه هاي داخلی تعیین و وتوسط رییس موسسه (یا مقام مجاز از طرف ایشان) به واحدهاي مزبور ابلاغ میگردد.
6. کلیه اعتبارات هزینهاي _ تملک دارایی سرمایهاي و درآمد اختصاصی و سایر منابع حواله شده به واحدهاي اجرایی به عنوان کمک تلقی شده و در ستاد به هزینه قطعی منظور میگردد. ومسئولیت پاسخ گوئی مصرف منابع در واحدهاي مزبور با مسئولین این واحدها خواهد بود.
.7 . واحدهاي اجرایی مستقل مکلف هستند ضمن نگهداري اسناد مالی، صورتهاي مالی نهائی هر سال خود را حداکثر تا پایان اردیبهشت ماه سال بعد جهت بررسی و تلفیق در صورتهاي مالی نهائی موسسه براي تصویب به رییس موسسه تحویل نمایند.
8. معاون پشتیبانی موسسه و سایر معاونین حسب مورد در خصوص هر یک از واحدهاي اجرایی مستقل ملزم به کنترل اجراي مفاد آییننامه مالی و معاملاتی و دستورالعملهاي ابلاغی و ارائه گزارش پیشرفت، به هیأت رییسه موسسه بوده و واحدهاي اجرائی ملزم به همکاري و ارائه اطلاعات درخواستی میباشند.
9. واحد اجرایی مستقل موظف است بر اساس ظرفیت خودتمام سیستمهاي اداري، مالی و... خود را (بعنوان مثال در بیمارستآنها: بستري، پذیرش، ترخیص، پرسنلی، کلینیکی، پاراکلینیکی) مکانیزه نماید. به طوري که سیستمهاي اطلاعات مدیریت بیمارستانی و حسابداري به صورت یکپارچه و در قالب نظام اطلاعات مدیریت استقرار یابد.. جهتگیري استقرار و پیادهسازي سیستمهاي مورد نظر در واحد اجرایی با رویکرد مشتري محور بایستی طراحی شود.
11 . حقوق و مزایاي اعضاي هیأت علمی که در واحد اجرایی مستقل شاغل میباشند (طبق احکام استخدامی)، کما فیالسابق توسط دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مربوطه پرداخت میشود. لیکن پرداختهاي کارانه از محل منابع واحد اجرایی طبق آییننامه نظام نوین بیمارستانها تأمین و اقدام میگردد.
12 . مدیر امور مالی موظف به کنترل و نظارت مستمر بر عملکرد مالی واحدهاي فوق وارائه گزارش ارزیابی هر چهار ماه یکبار به هیأت رییسه موسسه جهت اطلاع وتصمیمگیري در صورت لزوم میباشد. و واحدهاي اجرائی ملزم به همکاري وارائه اطلاعات درخواستی میباشند.
13 . واحدهاي مستقل میتوانند ضمن رعایت مفاد تبصره 3 ماده 6 این آییننامه حساب هاي سپرده وتضمینات و ودایع و نظائر آن را در حسابهاي مربوطه در واحد نگهداري نمایند.
ماده 11 : رییس امور مالی واحد اجرایی فردي است داراي مدرك دانشگاهی مرتبط با امور مالی که به پیشنهاد مدیر امور مالی(خزانه دار) موسسه و تأیید و ابلاغ معاون پشتیبانی موسسه، براي مدت 4 سال انتخاب و به این سمت منصوب میشود.
الف: رییس امور مالی در واحدهاي اجرایی مستقل، عملیات اجرایی مالی و معاملاتی را زیر نظر رییس واحد اجرایی و با نظارت مدیر امور مالی (خزانه دار) موسسه که بر اساس این آییننامه و دستورالعملهاي ابلاغی به وي محول میشود انجام میدهد و در قبال وظایف محوله و در حدود اختیارات این آییننامه و مقررات ذيربط مسئول و شخصأ در مراجع قانونی و نظارتی پاسخگو خواهد بود.
ب: رییس امور مالی در واحدهاي اجرایی غیر مستقل، در مورد وظایف و اختیاراتی که از طرف مدیر امور مالی موسسه و بر اساس این آییننامه به وي تفویض میگردد مسئول بوده و فرد تفویضگیرنده ضمن تعهد به پاسخگوئی به مقام تفویض کننده، مکلف به رعایت مفاد این آییننامه بوده و شخصأ در مراجع قانونی و نظارتی پاسخگو خواهد بود.
تبصره 1: در صورتی که فرد صلاحیتدار و داراي مدرك دانشگاهی مرتبط در موسسه وجود نداشته باشد مدیر امور مالی مجاز به بکارگیري (به عنوان رییس امور مالی واحد) افراد داراي تجربه کافی می باشد.
تبصره 2: رییس امور مالی واحد اجرایی مستقل به پیشنهاد مدیر امور مالی (خزانه دار) موسسه و با تأیید رییس موسسه و ابلاغ معاون پشتیبانی موسسه ، براي مدت 4 سال انتخاب و به این سمت منصوب میشود.
تبصره 3: تغییر رییس امور مالی واحد اجرائی غیرمستقل به پیشنهاد مدیر امور مالی و تأیید و ابلاغ معاون پشتیبانی و تغییر رییس امور مالی واحد اجرائی مستقل به پیشنهاد مدیر امور مالی و وبا تأیید رییس موسسه وابلاغ معاون پشتیبانی موسسه مقدور میباشد .و انتخاب مجدد ایشان با رعایت ضوابط مربوطه بلامانع است.
ماده 12 : حسابرس شخص حقوقی است که با پیشنهاد رییس موسسه و تصویب هیأت امناء سالیانه از بین اعضاي جامعه حسابداران رسمی ایران (حسابدار رسمی) انتخاب میگردد. گزارش حسابرسی سالانه در هیأت امناء قرائت و هیأت امناء نسبت به بندهاي گزارش حسابرس به ازاي هر بند اظهار نظر، تصمیمگیري و تعیین تکلیف می نمایدو با عنایت به گزارش حسابرس نسبت به تصویب صورتهاي مالی موسسه تصمیمات لازم اتخاذ خواهد نمود.
تبصره 1: وظایف حسابرس رسیدگی به اسناد عملیات مالی و حسابداري موسسه و اظهار نظر نسبت به آن و صورتهاي مالی موسسه و بر اساس دستورالعملها و استانداردها و اصول متداول حسابرسی میباشد.
تبصره 2: رییس موسسه موظف به پیگیري تکالیف تعیین شده از سوي هیأت امناء در مدت مشخص شده درخصوص هر بند گزارش حسابرس بوده و نتیجه را به هیأت امناء گزارش مینماید.
تبصره 3: گزارش حسابرس موسسه در 8 نسخه تهیه که 3 نسخه به موسسه (رییس موسسه، معاون پشتیبانی، مدیر امور مالی(خزانه دار)) و بقیه به دبیرخانه هیأت امنا مستقیماً تحویل میشود.
تبصره 4: در راستاي اجراي ماده 10 این آئیننامه، موسسه می تواند نسبت به انتخاب حسابرس مستقل براي واحدهاي اجرائی مستقل با نظر رییس موسسه منوط به این که نافی مسئولیت ایشان و انجام حسابرسی کلی موسسه وگزارش آن به هیأت امناء نگردد، اقدام نماید.
ماده 13 :موسسه موظف است کلیه عملیات مالی خود اعم از وجوه، داراییها، بدهیها، هزینهها و تعهدهاي مالی در مقابل دیگران و دیگران در مقابل موسسه را بر اساس دستورالعملهاي نظام نوین مالی و برمبناي روشهاي متداول حسابداري در حسابهاي خود ثبت و نگهداري نماید.
فصل دوم: بودجه و منابع مالی درآمد
ماده 14 : بودجه تفصیلی برنامه مالی موسسه است که براي یک سال مالی تهیه میشود و حاوي پیش بینی کلیه دریافتها و منابع مالی (اعتبارات هزینهاي، تملک دارایی، درآمد اختصاصی و سایر منابع) و برآورد مصارف مالی موسسه براي اجراي برنامه هاي عملیاتی سالانه و پرداخت تعهدات معوق در قالب برنامههاي مختلف میباشد که توسط رییس موسسه پیشنهاد و به تصویب هیأت امناء موسسه میرسد.
تبصره 1: موسسه ملزم به پیروي از فرمهاي تدوین شده بودجه تفصیلی دبیرخانه هیأت امناء خواهد بود.
تبصره 2: موسسه مجاز به جابجایی، افزایش و کاهش در اعتبار برنامههاي بودجه تفصیلی (با تصویب هیأت امناء) حداکثر به میزان بیست درصد برنامه ها میباشد. عدول از برنامههاي بودجه تفصیلی توسط حسابرس کنترل و در گزارش ایشان به هیأت امناء منعکس میگردد.
تبصره 3: حداکثر سه درصد از اعتبارات ابلاغی از بودجه عمومی دولت و درآمد اختصاصی موسسه وسایر منابع بدون الزام به رعایت مفاد این آییننامه و سایر مقررات عمومی در اختیار رییس موسسه بوده و حسب صلاحدید ایشان به هزینه گرفته می شود.
ماده 15 : موسسه موظف به تهیه برنامه اجرایی و عملیاتی سالانه خود درقالب برنامه استراتژیک موسسه که شامل کلیه فعالیتهاي هزینهاي و طرحهاي تملک دارایی سرمایهاي و سرمایه گذاري در جهت تجهیز، بهبود و یا گسترش فعالیتهاي هزینهاي در راستاي دستیابی به اهداف تعیین شده صورت میپذیرد، میباشد. و لازم است به نحو مناسب در بودجه تفصیلی موسسه منعکس گردد.
ماده 16 : فعالیتهاي جاري: عملیات و خدمات مستمر و مشخصی است که براي رسیدن به هدفهاي برنامه طی یک سال اجرا میشود.
ماده 17 : طرح عمرانی و مخارج سرمایهاي وتملک داراییهاي سرمایهاي: مجموعه عملیات و خدمات مشخص و هزینه هاي دوره مطالعه و یا اجرا است که در جهت دستیابی به اهداف موسسه و بر اساس مطالعات توجیهی، فنی و اقتصادي، اجتماعی در مدت معین و با اعتبار مشخص به صورت سرمایهگذاري پس از تصویب هیأت امنا، توسط موسسه انجام و تمام یا قسمتی از هزینههاي اجرایی آن از محل منابع عمومی دولت (کمک) یا اعتبارات اختصاصی وسایر منابع تأمین می گردد.
ماده 18 : فعالیتهاي سرمایهگذاري: مجموعه عملیات مشخصی است که در جهت اهداف موسسه، تجهیز و بهبود و گسترش فعالیتهاي موسسه یا رفاه کارکنان با تعیین نرخ بازده مورد پیشبینی و منافع اجتماعی (حسب وظایف حاکمیتی) در مطالعه توجیهی، فنی و اقتصادي صورت میگیرد. اینگونه فعالیتها لازم است، به تصویب هیأت امناء برسد.
ماده 19 : منابع مالی موسسه شامل اعتبارات هزینهاي، تملک دارایی و اختصاصی منظور شده در قوانین بودجه سالانه دولت و یا وجوه حواله و یا ابلاغ اعتبار شده از سوي وزارت متبوع و دیگر مراجع دولتی (ملی و استانی)، وجوه حاصل از تسویه مطالبات سنواتی، مانده اعتبارات مصرف نشده سنوات قبل، هدایا، کمکهاي مردمی، تسهیلات بانکی و سایر منابع می باشد.
تبصره 1: اعتبارات مورد نیاز از محل منابع عمومی دولت براي هر سال موسسه از سال قبل بر اساس بهاي تمام شده خدمات و کسري منابع توسط موسسه تنظیم و به مراجع ذیصلاح ارائه می شود تا به صورت کمک در بودجه کل کشور منظور و تصویب شود.
تبصره 2: اعتبارات اختصاصی شامل کلیه درآمدهاي اختصاصی تحقق یافته و وصولی موسسه میباشد ،که کلاً قابل هزینه وتعهد بوده و باید به حساب خزانه واریزگردد.
تبصره 3: درآمد اختصاصی شامل کلیه درآمدهایی است که طبق مقررات در اجراي وظایف موسسه و یا در ازاي ارائه خدمات آموزشی، پژوهشی، بهداشتی، درمانی، دارویی و غذایی، فرهنگی، تبلیغاتی، کنگرهها، همایشهاي علمی، رفاهی، ورزشی، مشاورهاي، فنی و وجوه حاصل از خسارات وارده به اموال منقول و غیرمنقول، جرائم غیبت، فروش مواد زائد و بدون استفاده وقابل امحاء، فروش و یا اجاره داراییها (خودرو، ماشین آلات و تجهیزات، املاك و ابنیه ، و امکانات موسسه) و همچنین عواید و وجوه حاصل از سرمایهگذاري، عدم اجراي قراردادها، قولنامهها، تعهدات اشخاص حقیقی و حقوقی، ضبط سپردهها، ودایع، ضمانتنامهها و یا کلیه موارد مطروحه پیشبینی شده در این آییننامه از اشخاص حقیقی و حقوقی و دولتی و غیره وصول میگردد و یا مجوز وصول آن توسط هیأت امناء صادر شده باشد.
تبصره 4: اعتبارات دریافتی موسسه از هر محل ممکن (در صورتی که قوانین حاکم بر آن مغایر با مفاد این آییننامه نباشد) به سر جمع اعتبارات موسسه افزوده شده و در قالب مفاد این آییننامه قابل مصرف میباشد.
ماده 20 : موسسه مجاز است به منظور افزایش درآمدها و تأمین مالی واستفاده بهینه از اموال ودارائی ها نسبت به واگذاري، مشارکت ،معاوضھ یا فروش ظرفیت بلااستفاده از فضا، امکانات، اموال غیرمنقول، املاك و ابنیه خود و یا فعالیتهاي اقتصادي پس از بازاریابی مناسب (ملی و بینالمللی) و بررسی صرفه و صلاح موسسه، از طریق بخش غیر دولتی یا دیگر موسسات دولتی پس از کسب مجوز از هیأت امناء اقدام نماید. به نحوي که وظایف حاکمیتی آن مخدوش نگردد.
ماده 21 : بودجه تفصیلی موسسه پس از تصویب هیأت امناء، توسط رییس موسسه جهت اجرا به معاون پشتیبانی موسسه ابلاغ میگردد.
ماده 22 : تنظیم و تخصیص اعتبار به واحدهاي اجرایی بر اساس تفاهمنامه داخلی و بر مبناي قیمت تمام شده خدمات و منطبق برسیاستهاي مالی متناسب با عملکرد، حجم عملیات و ارائه خدمات مرتبط و به تناسب حقالسهم آنها از کل اعتبارات موسسه خواهد بود .
ماده 23 : قیمت تمام شده خدمات، عبارت است از مجموعه هزینههاي دستمزد مستقیم، مواد و سربار جذبشده یک واحد خدمت و استهلاك و هزینههاي عمومی و اداري که در فرآیند عملیات امور مالی شناسایی شده باشد.
ماده 24 : تخصیص منابع به واحدهاي اجرایی بر اساس سیاستهاي مالی موسسه و تفاهمنامههاي داخلی منعقده بر مبناي درآمدهاي وصولی، تعهد شده و تخصیص منابع اعلام شده از محل منابع عمومی دولت و سایر منابع و همچنین مفاد بودجه تفصیلی در راستاي اهداف عملیاتی موسسه توسط کمیتهاي مرکب از رییس موسسه، معاون پشتیبانی، مدیر امور مالی (خزانه دار)، مدیر بودجه با توجه به عملکرد واحدها تعیین و توسط معاون پشتیبانی ابلاغ میگردد. واحدهاي اجرایی موظفند بر اساس برنامه و اعتبارات تخصیص یافته اقدام نمایند و رییس واحد اجرایی در این مورد در مقابل رییس موسسه و سایر مراجع ذيربط شخصا مًسئول خواهد بود.
ماده 25 : در صورت تغییر در برنامههاي اجرایی موسسه و یا تغییر در منابع پیشبینی شده تهیه و تنظیم اصلاحیه بودجه تفصیلی با در نظر گرفتن ضوابط و مقررات و تصویب هیأت امناء امکانپذیر خواهد بود. بدیهی است در کلیه پرداختها اولویت با پرداختهاي پرسنلی و ماموریتهاي اصلی موسسه است.
ماده 26 : چنانچه در شروع سال مالی بودجه تفصیلی به تصویب هیأت امناء نرسیده باشد تا زمان تصویب به منظور جلوگیري از هرگونه وقفهاي در انجام امور موسسه پس از تصویب هیأت رییسه هر ماه مجوز خرج بر مبناي 12/1 اعتبارات هزینهاي و تملک دارایی مصوب موسسه در قانون بودجه کل کشور همان سال و درآمد اختصاصی وصولی و سایر منابع صادر خواهد شد.
ماده 27 : نحوه مصرف هدایا، وقف و کمکهاي مردمی با در نظر گرفتن نیات اهداکننده به مصرف میرسد و داراییهاي اهدایی بر اساس ارزش جاري، شناسایی و در حسابهاي موسسه ثبت میگردد. در مواردي که کمک بصورت نقدي باشدونیت اهدا کننده مشخص نباشدوجوه فوق به حساب کمکهاي مردمی واریز و طبق تشخیصرییس موسسه به مصرف میرسد.
ماده 28 : در مواقعی که پس از تصویب بودجه طرحهاي تملک دارایی سرمایهاي به عللی رسیدن به اهداف کلیه طرحها در زمان پیشبینی شده میسر نباشد موسسه میتواند با تصویب هیأت امناء، چند طرحی را که اولویت دارند طبق برنامه تکمیل نمایند و اعتبارات سایر طرحهاي همان برنامه را در مورد این طرحهاي اولویت دار هزینه و در بودجه تفصیلی طرح هاي تملک دارایی اصلاح و به تأیید هیأت امناء برساند.
فصل سوم: پرداختها و هزینه ها
ماده 29 : اعتبار عبارت است از منابع مالی که در جهت نیل به اهداف موسسه و انجام عملیات و برنامههاي موسسه در چارچوب بودجه تفصیلی مصوب هیأت امناء به مصرف میرسد. پرداخت هرگونه وجهی توسط موسسه منوط به پیشبینی اعتبار لازم در بودجه تفصیلی و اصلاحیههاي بودجه تفصیلی، موسسه می باشد.
تبصره- وجود اعتبار در بودجه موسسه به خودي خود براي اشخاص حقیقی و حقوقی ایجاد حق نمیکند و استفاده از اعتبارات باید در قالب تخصیصهاي صادره و با رعایت مقررات این آییننامه باشد.
ماده 30 : کلیه پرداختها با دستور رییس موسسه یا مقامات مجاز از طرف ایشان ودر واحدهاي مستقل با دستور رییس - واحد اجرائی پس از تأمین اعتبار انجام میپذیرد. انواع پرداختهاي موسسه، عبارت است از: 1- تنخواهگردان 2ـ پیشپرداخت 3- علیالحساب 4- هزینه 5- خرید اموال، ماشین آلات، تجهیزات و تملک دارایی سرمایه اي. 6- سایر
ماده 31 : کلیه پرداختهاي موسسه و یا واحدهاي اجرایی جز در مواردي که قوانین و مقررات ترتیب دیگري مقرر داشته،باید از طریق حسابهاي بانکی و به وسیله چک انجام گیرد. منوط به آنکه گواهی بانک حاکی برموارد زیر باشد:
انتقال وجه به حساب ذینفع ·
پرداخت وجه به ذینفع یا قائم مقام قانونی او ·
حواله در وجه ذینفع یا قائم مقام قانونی او ·
تبصره- در موارد استثنائی که با تشخیص رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان و در واحدهاي مستقل با تشخیص ومسئولیت رییس واحد اجرائی اخذ امضاء از گیرنده وجه مقدور یا به مصلحت نباشد، تأیید یکی از مقامات مذکور، دایر برپرداخت وجه به ذینفع (بصورت چک یا نقد) رسید دریافتکننده وجه تلقی و سند قابل احتساب به هزینه قطعی است.
ماده 32 : تنخواهگردان حسابداري (پیش دریافت اعتبارات): عبارت است از وجوهی که خزانه از محل اعتبارات مصوب براي انجام هزینههاي سال و بدهیهاي قابل پرداخت سنوات قبل در اختیار موسسه قرار میدهد.
تبصره: وجوه پرداختی به واحدهاي اجرایی: عبارت است از مبالغی که بر مبناي بودجه تفصیلی، تفاهمنامهها و تخصیص اعتبار و با درخواست وجه براي انجام هزینهها، خرید داراییها و سایر پرداختها در اختیار واحد اجرایی قرار می گیرد.
ماده 33 : تنخواهگردان پرداخت عبارت است از وجهی که از طرف مدیر امور مالی (خزانه دار) و یا مقامات مجاز از طرف وي و رییس امور مالی در واحدهاي اجرایی مستقل با تأیید رییس موسسه یا مقامات مجاز از طرف ایشان و رییس واحدهاي اجرایی مستقل، براي انجام هزینهها و خریدها در اختیار کارپرداز قرار میگیرد. سقف تنخواه کارپرداز تا سقف معاملات جزئی میباشد، سقف یا تعداد پرسنل مسئول فقط با تشخیصرییس موسسه قابل تغییر است.
ماده 34 : پیش پرداخت: عبارت است از پرداختی که از محل اعتبارات مربوط بر اساس احکام و قراردادها طبق دستورالعمل پیش پرداختهاوعلی الحساب ها با تشخیص رئیس موسسه ویامقامات مجاز ، پیش از انجام تعهد پرداخت میشود.
ماده 35 : علیالحساب، عبارت است از پرداختی که به منظور اداي قسمتی از تعهد طبق دستورالعمل پیش پرداختهاوعلی الحساب ها صورت میگیرد.
ماده 36 : هزینه: آن دسته از مخارج، پرداختیها، تعهدات، استهلاك و کاهش ارزش داراییها بر اساس اصول متداول حسابداري طی یک دوره مالی میباشد که به منظور تولید کالاها، خدمات و انجام سایر فعالیتها در راستاي اجراي عملیات اصلی و مستمر موسسه صورت میگیرد.
ماده 37 : خرید اموال، ماشین آلات ، تجهیزات و سایرداراییها، آن بخش از پرداختها و تعهدات موسسه میباشد که ما به ازاي آن دارایی با عمر مفید مشخص جهت موسسه ایجاد نماید.
تبصره: هر نوع پرداخت جهت اموال، ماشینآلات و تجهیزات که منجر به افزایش عمر مفید یا تکمیل آن گردد به بهاي خرید آن دارایی افزوده و از تاریخ ایجاد، نسبت به محاسبه استهلاك اقدام میشود.
ماده 38 : حواله اجازهاي است که کتباً به وسیله مقامات مجاز براي تادیه تعهدات و بدهیهاي قابل پرداخت از محل اعتبارات مربوطه عهده مدیر امور مالی (خزانه دار) و رییس امور مالی واحد و در وجه ذینفع صادر میشود.
ماده 39 : تشخیص عبارت است از تعیین و انتخاب کالا و خدمات و سایر پرداختهایی که تحصیل یا انجام آنها براي نیل به اجراي برنامههاي موسسه و واحدهاي اجرایی ضروري است.
ماده 40 : تأمین اعتبار عبارتست از اختصاصدادن تمام یا قسمتی از اعتبار مندرج در بودجه تفصیلی موسسه براي انجام هزینه و خرید دارائی و ایجاد تملک دارائی و تعهد که مبناي آن، دفتر اعتبارات امور مالی موسسه و واحد اجرایی خواهد بود.
ماده 41 : تعهد: عبارت است از ایجاد دین بر ذمه موسسه ناشی از :
الف) تحویل کالا یا خدمت
ب) اجراي قرادادهایی که با رعایت مقررات منعقد شده باشد.
ج) احکام صادر شده از مراجع قانونی و ذيصلاحیت
د) پیوستن به قرادادهاي بینالمللی و عضویت در سازمآنها یا مجامع بین المللی با اجازه قانون.
ماده 42 : تسجیل: عبارت است از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب اسناد و مدارك اثبات بدهی.
ماده 43 : درخواست وجه، سندي است که از سوي رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان به منظور پرداخت حواله هاي صادر شده و سایر پرداختیهایی که به موجب قانون از محل وجوه متمرکز شده در خزانه (حسب مورد خزانه یا خزانه معین استان ذيربط) صادر میشود.
تبصره 1: مقامات مجاز موضوع این ماده از سوي بالاترین مقام اجرایی دستگاه به صورت کتبی به وزارت امور اقتصادي و دارایی یا سازمان امور اقتصاد و دارائی استان معرفی میشوند.
تبصره 2: در خواست وجه واحد اجرایی، سندي است که از سوي رییس واحد اجرایی ورییس امورمالی واحد اجرایی به منظور پرداخت حوالههاي صادر شده و سایر پرداختهایی که به موجب قانون از محل اعتبارات مربوطه صادر میشود.
ماده 44 : مسئولیت تشخیص و انجام تعهد و تسجیل و حواله به عهده رییس موسسه و مقامات مجاز ازطرف ایشان و مسئولیت تأمین اعتبار و تطبیق پرداخت با این آییننامه به عهده مدیر امور مالی (خزانه دار) موسسه و مقامات مجاز از طرف وي میباشد. مسئولیتهاي فوق در مورد واحدهاي اجرایی مستقل نیز به عهده رییس واحد ورییس امور مالی واحد میباشد.
تبصره: در صورتی که مسئولیتهاي موضوع این ماده حسب مورد مستقیمأ و بدون واسطه از طرف مقامات فوق به سایر مقامات دستگاههاي مربوطه، کلی یا جزئی تفویض گردد، تفویض گیرنده ملزم به رعایت کلیه مقررات بوده و همچنین کلیه کارکنان در برابر وظایف اصلی و محوله در شرح وظایف سازمانی در قبال مراجع قانونی و نظارتی شخصاً پاسخگو خواهند بود.
ماده 45 : کلیه اسناد هزینه، خریدها و تعهدات انجام شده حسب مورد باید مدارك مثبته زیر را حسب مورد همراه داشته باشد :
الف) خریدهاي داخلی
-1 درخواست خرید 2- فاکتور خرید 3- رسید انبار یا رسید تحویل مستقیم ودر خصوص مصرف کالا ،حواله انبار که به امضاء تحویل گیرنده رسیده باشد 4 - مدارك مربوط به مناقصه یا ترك تشریفات مناقصه حسب مورد 5- دستور پرداخت -6 تأییدیه درخواستکننده مبنی بر مطابقت شرایط فنی با درخواست اولیه خرید حسب مورد 7- تصویر قرارداد، در مورد خریدهاي در قالب قرارداد. 8- درموارد ضروري تأیید صورتجلسه تحویل کالا و یا نصب، توسط رییس موسسه یا مقامات مجاز از طرف ایشان و در مورد واحدهاي اجرایی مستقل نیز توسط رییس واحد به منزله صدور رسید انبار / حواله انبار خواهد بود.
ب) خریدهاي خارجی :
- -1 درخواست خرید 2- اعلامیه بانک و در موارد جزئی صورت حساب فروشنده 3- مدارك ثبت سفارش وترخیص کالا 4ـ رسید انبار ودر خصوص مصرف کالا ،حواله انبار که به امضاء تحویل گیرنده رسیده باشد (در موارد ضروري صورت مجلس تحویل کالا به منزله صدور رسید انبارو حواله انبار می باشد) 4- مدارك مربوط به مناقصه یا ترك تشریفات مناقصه حسب 5- دستور پرداخت 6- تأییدیه درخواست کننده مبنی بر مطابقت شرایط فنی ( مورد (بجز موارد مندرج در تبصره ماده 55 با درخواست اولیه خرید 7- تصویر قرارداد، حسب مورد
ج) خدمات قراردادي :
-1 صورتحساب و یا صورت وضعیت حسب مورد 2- قرارداد 3- مدارك انجام مناقصه و ترك تشریفات مناقصه حسب مورد -4 ابلاغ افزایش یا کاهش کار 5- تائیدیه رییس موسسه یا رییس واحد اجرائی مستقل حسب مورد یا مقامات مجاز مبنی بر انجام موضوع قرارداد حسب شرایط قرارداد. 6- ارائه تصفیه حساب طرف قرارداد از سوي مراجع قانونی ذيربط حسب مورد (سازمان تأمین اجتماعی، وزارت امور اقتصادي ودارایی و غیره) 7- ارائه مستندات مبنی بر پرداخت به ذینفع.
تبصره 1- خدمات غیر قراردادي:
درخواست واحد، صورتحساب، تائیدیه رییس موسسه یا یا رییس واحد اجرائی مستقل یا مقامات مجاز مبنی بر انجام کار، تاییدیه و یا مستندات دریافت وجه.
د) پرداختهاي پرسنلی از جمله: (حقوق و مزایا، اضافه کار، حق الزحمه کار اضافه کارکنان خارج از شرح وظایف مربوطه و - وقت اداري، کمک هزینه رزیدنتها، انترنها، کاردانشجویی، حق التدریس، حق حضور در جلسه، ماموریتها، کارانه و...)
1ـ حکم حقوقی 2- دستور پرداخت 3- اخذ گواهی انجام کار جهت تغییرات مقداري و ریالی ماهیانه ازسوي رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان یا رییس واحد اجرائی مستقل 4- گواهی بانک حاکی از پرداخت وجه به ذینفع 5- صورتحساب خدمات تشخیصی ودرمانی حسب مورد 6- هزینه هاي خارج از کشور مامورین اعزامی با امضاي رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان با ارائه مدارك مستند قابل پرداخت خواهد بود.
و) سایر هزینه ها شامل: هزینه هاي دعوتها، پذیراییها، هدایا، تشریفات موسسه، ورزشی، مسافرتهاي علمی و مسابقات دانشجویان و کارکنان در داخل و خارج از کشور، پروژههاي تحقیقاتی، خرید کتب و مجلات (چاپی و الکترونیکی) بلیط الکترونیکی و بلیط هواپیما، کنگره ها، همایشها و کارگاههاي آموزشی و هزینه هاي خانه هاي بهداشت و فعالیتهاي بهداشتی و همچنین حق الزحمه هاي پرسنلی ناشی از فعالیتهاي بهداشتی آموزشی و پژوهشی و درمانی و اداري مالی که خارج از وظایف مستمر پرسنل و بر اساس درخواست مراجع ذيربط از موسسه انجام میپذیرد و در جهت اهداف وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی و موسسه میباشد بدون رعایت موارد مندرج در این ماده و بر اساس صورتحسابها و یا دستور العملهاي اجرایی حسب مورد که به گواهی مسئولان و رییس واحد اجرایی رسیده باشد با مسئولیت رییس واحد هزینه کننده با موافقت رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف او قابل پرداخت خواهد بود. در مورد واحدهاي اجرائی مستقل با تشخیص و مسئولیت رییس واحد اجرائی می باشد.
تبصره 1: رییس موسسه میتواند در مواردي که پیشبینی نشده مدارك مورد نیاز را تعیین نماید.
تبصره 2: پرداختهاي مربوط به طرحهاي پژوهشی مصوب شوراي پژوهش موسسه تا سقف اعتبارات مصوب حوزه پژوهش موسسه از شمول مقررات این آییننامه مستثنی بوده ولیکن این پرداختها باید حسب گزارش مجري طرح، پس از تأیید ناظر و معاون پژوهشی به تائید نهائی رییس موسسه برسد. و آن قسمت از هزینههاي انجام شده که در پیشبرد طرح موثر واقع شده حسب گزارش مجري طرح، تأیید ناظر و موافقت رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان به هزینه قطعی منظور خواهد شد.
ماده 46 : موسسه می تواند به منظور جلب مشارکتهاي مردمی در مراکز ارائه دهنده خدمات نسبت به واگذاري واحدهاي ارائه دهنده خدمات مزبور به بخش غیر دولتی اقدام نموده و همچنین به منظور استفاده بهینه از فضا و امکانات موجود خود میتواند بخشی از خدمات خود را پس از محاسبه قیمت تمام شده و بر اساس توافق یا در قالب قرارداد با اشخاص حقیقی یا حقوقی واگذار نموده و درآمد حاصل از آن را به حساب درآمد اختصاصی موسسه منظور نماید.
ماده 47 :پرداخت کمک، هدایا و اعانه به صورت نقدي یا غیر نقدي به افراد و موسسات دولتی یا غیر دولتی بلامانع است مشروط به آن که به تشخیص رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان، خدمات فرد حقیقی یا حقوقی ذینفع در راستاي اهداف و وظایف موسسه باشد. اینگونه پرداختها به حساب هزینه قطعی منظور خواهدشد. در مورد واحدهاي اجرائی مستقل پس از درخواست کتبی رییس واحد اجرائی وموافقت رییس موسسه خواهد بود.
ماده 48 : موسسه میتواند براي رفع احتیاجات سال بعد با عنایت به نقطه سفارش کالا در موسسه در مواردي که موضوع جنبه فوري و فوتی داشته باشد یا این که تأخیر در انجام امري منجر به زیان و خسارت گردد با پیشنهاد واحد اجرایی مربوطه و موافقت رییس موسسه قراردادهاي لازم براي خرید کالا و خدمات با رعایت مقررات منعقد نماید .اینگونه تعهدات در سال مالی آتی قابل پرداخت میباشد.
ماده 49 : کسري و اضافات حاصل در ابواب جمعی امور مالی، اموال و دارائیها، صندوقهاي درآمدي موسسه یا موجودي انبارها اعم از نقدي و یا جنسی و اوراقی که در حکم وجه نقد است با اعلام واحد مربوطه، پس از اعمال مقررات مربوطه، به حساب کسري یا اضافات دوره بسته میشود. کسري و اضافات مزبور تاسقف معاملات متوسط با تشخیص وتصمیم هیئت رئیسه موسسه وبالاتر از آن به هیأت امنا گزارش و ایشان تصمیمگیري خواهند نمود.
ماده 50 : در مورد آن قسمت از هزینه ها یا خریدهایی که نوعا اًنجام آن از یک سال مالی تجاوز می کند موسسه می تواند براي مدت متناسب، قراردادهایی که مدت اجراي آن از سال مالی تجاوز میکند منعقد نماید (منوط به آنکه در بودجه تفصیلی سال مربوطه، منظور شده باشد) موسسه مکلف است در بودجه سالانه خود اعتبارات لازم براي پرداخت تعهدات مربوطه را مقدم بر سایر اعتبارات منظور نماید.
ماده 51 : اعتبارات ومنابع مالی موسسه در قالب بودجه تفصیلی تا آخر سال مالی قابل تعهد و پرداخت است، هر مقدار از تعهدات که تا آخر سال مالی مربوط پرداخت نشده باشد از محل منابع مالی و اعتبارات موسسه که در بودجه تفصیلی سال بعد بدین منظور تأمین میشود پرداخت خواهد شد. تا زمان تصویب در هیأت امناء با تشخیصرییس موسسه ودر قالب این آییننامه پرداخت میگردد.
ماده 52 : انجام هر نوع پرداخت و اجراي برنامههاي توسعهاي در جهت اهداف موسسه در چارچوب برنامه استراتژیک و برنامه عملیاتیهاي موسسه و برنامههاي 5 ساله دولت از محل مانده اعتبارات سنوات قبل با تصویب هیأت رییسه موسسه بلامانع است.
تبصره: موسسه وواحدهاي اجرائی پس ازپایان سال ،مجاز به پرداخت در قالب اعتبارات ومنابع مالی سال قبل و اعمال حساب درحساب هاي سال قبل نمی باشند . همچنین کلیه واحدهاي اجرایی مستقل و غیر مستقل موظفند مانده وجوه دریافتی مصرف نشده تا پایان سال خود را تا پانزده فروردین ماه سال بعد به امور مالی موسسه عودت دهند مبالغ برگشتی از واحدها و همچنین اعتبارات مصرف نشده به عنوان مانده اعتبارات سنوات قبل واحد و موسسه محسوب خواهد شد .ودرسال مالی بعد به واحد مستقل عودت داده میشود.
ماده 53 : کارپرداز مأموري است که نسبت به خرید، تدارك کالا و خدمات مورد نیاز طبق دستور مقامات مجاز با رعایت این آییننامه اقدام مینماید. از کارپردازان قراردادي باید تا سقف تنخواه ایشان وثیقه معتبر اخذ گردد. گردش عملیات تنخواهگردآنها و بالاخص تنخواه کارپردازان در پایان هر سه ماه کنترل، تسویه و ترمیم میگردد.
تبصره 1- در خصوص کارپردازان رسمی وپیمانی تا سقف پاداش پایان خدمت ایشان وثیقه لازم نبوده و مازاد بر آن لازم است وثیقه دریافت شود. تسویه پایان خدمت تنخواه داران منوط به تسویه تنخواه ایشان خواهد بود.
ماده 54 : هرنوع بدهی سنوات گذشته براساس قوانین و مصوبات هیأت امنا با درج در بودجه تفصیلی موسسه ازمحل منابع موجود قابل پرداخت خواهد بود . دیون عبارت است از بدهیهاي قابل پرداخت سنوات گذشته که به یکی از طرق زیر بدون اختیار موسسه ایجاد شده باشد.
الف : احکام قطعی صادره از طرف مراجع صالحه .
ب : انواع بدهی به وزارتخانه ها و موسسات دولتی و شرکتهاي دولتی ناشی از خدمات انجام شده مانند حق الاشتراك برق، آب، هزینه هاي مخابراتی، پست و هزینههاي مشابه که خارج از اختیار موسسه اجرایی ایجاد شده باشد.
ج : سایر بدهیهایی که خارج از اختیار موسسه ایجاد شده باشد.
د : سایر بدهیهاي پرسنلی و غیر پرسنلی.
فصل چهارم: معاملات
ماده 55 : کلیه معاملات موسسه اعم از خرید، فروش، اجاره، استجاره، پیمانکاري، اجرت و غیره باید حسب مورد از طریق مناقصه یا مزایده انجام شود.
تبصره: در موارد زیر نیازي به مناقصه و یا مزایده نمیباشد :
١. در مورد معاملاتی که طرف معامله وزارتخانه یا موسسه دولتی یا شرکت دولتی باشد.
٢. موسسات و نهادهاي عمومی غیردولتی و موسسات تابعه که بیش از 51 % سهام و یا مالکیت آنها متعلق به موسسات و نهادهاي مذکور باشد.
٣. در مورد خرید، اجاره به شرط تملیک یا اجاره و استجاره اموال منقول و غیر منقول که یا به تشخیص و مسئولیت رییس موسسه یا مقامات مجاز از طرف ایشان با کسب نظر حداقل سه نفر از کارشناسان رسمی دادگستري یا حداقل سه نفر از کارشناسان خبره و متعهد منتخب رییس موسسه و یا با قیمت برابر یا کمتر از قیمت تعیین شده یا حقوقی که نرخهاي آنها از طرف مراجع قانونی ذیصلاح انجام خواهد شد.
۴. در مورد خرید خدمات مشاوره اعم از مهندسی مشاور، موسسات علمی، حقالاختراع و مشاوره فنی بازرگانی مشتمل بر مطالعه، طراحی و یا مدیریت بر طرح و اجرا و نظارت و یا هر نوع خدمات مشاورهاي و کارشناسی ، خدمات حسابرسی، خدمات هنري با رعایت موازین اسلامی و صنایع مستظرفه.
۵. خرید اموال منقول، غیر منقول، خدمات و حقوقی که به تشخیص و مسئولیت رییس موسسه و مقامات مجاز از طرف ایشان منحصر بفرد (انحصاري) بوده وداراي انواع مشابه نباشد.
۶. در مورد خرید کالاهاي مورد مصرف روزانه که در محل از طرف دستگاههاي ذيربط دولتی و یا شهرداريها براي آنها نرخ ثابتی تعیین شده باشد.
٧. در مورد کرایه حمل و نقل از طریق زمینی، هوایی، دریایی که از طرف دستگاههاي دولتی ذیربط براي آنها نرخ معینی تعیین شده باشد.
٨. در مورد هزینههاي مربوط به تعمیر، راهبري، نگهداري و خرید قطعات یدکی جهت تعویض یا تکمیل لوازم و تجهیزات ماشین آلات ثابت و متحرك پزشکی و غیرپزشکی و همچنین ادوات و ابزار و وسایل اندازهگیري دقیق لوازم آزمایشگاههاي علمی و فنی و نظائر آن به تشخیص و مسئولیت رییس واحد درخواست کننده، با تأیید رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان و تعیین بهاي مورد معامله حداقل توسط یک نفر کارشناس رشته مربوطه منتخب رییس موسسه.
9ـ در مورد معاملات محرمانه به تشخیص هیأت رییسه با رعایت صرفه وصلاح موسسه.
10ـ در مورد مناقصاتی که بنا به  ضرورت وموافقت کتبی رییس موسسه به صورت متمرکز توسط وزارت متبوع برگزار می گردد.
11ـخدمات فرهنگی و هنري، آموزشی و پژوهشی، ورزشی و نظایر آن با رعایت صرفه و صلاح موسسه و قراردادهاي آموزشی و همچنین قراردادهاي پژوهشی با اشخاص حقیقی و حقوقی با هماهنگی شوراي پژوهشی موسسه به تشخیص و مسئولیت رییس واحد درخواستکننده و تأیید رییس موسسه و یا مقام مجاز از طرف ایشان.
12ـ خرید سهام و تعهدات پرداخت خسارت و جرائم ناشی از اجراي احکام قضائی.
13ـ در مورد کالاهاي انحصاري که توسط کنسرسیوم هاي داخلی تولید میشود.
ماده 56 : واژگانی که در فصل معاملات به کار برده شده، به شرح زیر تعریف میشوند:
الف- مناقصه: فرایندي است رقابتی براي تأمین کیفیت مورد نظر (طبق اسناد مناقصه)، که در آن تعهدات موضوع معامله به مناقصه گري که مناسب ترین قیمت را پیشنهاد کرده باشد، واگذار میشود.
ب - مناقصهگزار : موسسه موضوع ماده ( 2 ) این آییننامه که این مناقصه را برگزار مینماید.
ج - مناقصهگر: شخصی حقیقی یا حقوقی است که اسناد مناقصه را دریافت و در مناقصه شرکت می کند.
د - کمیته فنی بازرگانی: هیأتی است با حداقل سه عضو خبره فنی بازرگانی صلاحیتدار که از سوي مقام مجاز از سوي رییس موسسه مناقصهگزار انتخاب میشود و ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها وسایر وظایف مقرر در این آییننامه را بر عهده میگیرد.
ه - ارزیابی کیفی مناقصه گران : عبارت است از ارزیابی توان انجام تعهدات مناقصهگران که از سوي مناقصه گزار یا به تشخیص وي توسط کمیته فنی بازرگانی انجام می شود.
و - ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها: فرآیندي است که در آن مشخصات، استانداردها، کارایی، دوام و سایر ویژگیهاي فنی بازرگانی پیشنهادهاي مناقصهگران بررسی، ارزیابی و پیشنهادهاي قابل قبول برگزیده میشوند.
ز - ارزیابی مالی: فرآیندي است که در آن مناسبترین قیمت از بین پیشنهادهائی که از نظر فنی بازرگانی پذیرفته شده اند، برگزیده میشود.
ح - ارزیابی شکلی: عبارت است از بررسی کامل بودن اسناد و امضاي آنها، غیرمشروط و خوانا بودن پیشنهاد قیمت.
ط - انحصار: انحصار در معامله عبارت است از یگانه بودن متقاضی شرکت در معامله که به طرق زیر تعیین میشود:
1ـ  اعلان هیأت وزیران براي کالاها و خدماتی که در انحصار دولت است.
2ـ  انتشار آگهی عمومی و ایجاب تنها یک متقاضی براي انجام معامله.
ي - برنامه زمانی مناقصه: سندي است که در آن زمان و مهلت برگزاري مراحل مختلف مناقصه، مدت اعتبار پیشنهادها و زمان انعقاد قرارداد مشخص میشود.
ماده 57 نصاب معاملات :
الف) معاملات جزئی: معاملاتی که به قیمت ثابت سال 1389 کمتر از چهل ونه میلیون ریال ( 49000000 ) باشد.
ب) معاملات متوسط: معاملاتی که مبلغ مورد معامله بیش از سقف مبلغ معاملات جزئی بوده و از ده برابر سقف ارزش
معاملات جزئی تجاوز نکند.
ج) معاملات عمده: معاملاتی که مبلغ برآورد اولیه آنها بیش از ده برابر سقف ارزش مبلغ معاملات جزئی باشد.
تبصره 1- مبناي مبلغ حدنصاب در خرید براي معاملات جزئی و متوسط مبلغ مورد معامله و در مورد معاملات عمده
مبلغ برآوردي واحد متقاضی معامله میباشد.
تبصره 2- مبناي حدنصاب در فروش، مبلغ ارزیابی و برآورد کارشناس خبره رشته مربوطه منتخب رییس موسسه می
باشد.
تبصره 3- مبلغ یا برآورد معاملات مشمول هر یک از حدنصاب هاي فوق نباید با تفکیک اقلامی که به طور متعارف
یک مجموعه واحد تلقی می شوند، به نصاب پایینتر برده شود.
تبصره 4- تعیین سقف حدنصابهاي مزبور در بندهاي فوق در ابتداي هر سال و بر اساس شاخص عمومی قیمتهاي
اعلانی توسط بانک مرکزي و وزارت امور اقتصادي و دارایی که بر اساس قوانین مربوطه به تصویب هیأت وزیران
رسیده و ابلاغ میگردد، تعدیل میگردد.
ماده 58 : طبقه بندي انواع مناقصات:
الف ) مناقصات از نظر مراحل بررسی به انواع زیر طبقه بندي می شوند :
1ـ مناقصه یک مرحلهاي: مناقصهاي است که در آن نیازي به ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها نباشد. در این مناقصه پاکتهاي پیشنهاد مناقصه گران در یک جلسه گشوده و در همان جلسه برنده مناقصه تعیین میشود.
2ـ مناقصه دو مرحلهاي: مناقصه اي است که به تشخیص مناقصهگزار، بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها لازم باشد. در این مناقصه، کمیته فنی بازرگانی تشکیل میشود و نتایج ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها را به کمیسیون مناقصه گزارش میکند و بر اساس مفاد )ماده 69 )این آییننامه برنده مناقصه تعیین میشود.
ب ) مناقصات از نظر روش دعوت مناقصهگران به انواع زیر طبقه بندي می شوند :
1ـ مناقصه عمومی: مناقصهاي است که در آن فراخوان مناقصه از طریق آگهی عمومی کتبی و علاوه بر آن به طریق الکترونیکی نیز به اطلاع مناقصه گران میرسد.
2ـ مناقصه محدود: مناقصهاي است که در آن به تشخیص و مسئولیت بالاترین مقام موسسه مناقصه گزار، محدودیت برگزاري مناقصه عمومی با ذکر ادله تأیید شود. فراخوان مناقصه با تشخیصرییس موسسه از طریق ارسال دعوتنامه کتبی یا الکترونیکی براي مناقصهگران صلاحیتدار بر اساس ضوابط )مواد 63 و (77  این آییننامه به اطلاع مناقصه گران میرسد.
ماده 59 : بمنظور اتخاذ تصمیم در مورد پیشنهادات واصله کمیسیون مناقصه از 3 نفر بشرح زیر تشکیل میشود :
١. رییس موسسه )یا نماینده وي)
٢. معاون پشتیبانی یا نماینده وي(مسئول فنی موسسه مناقصه گزار یا واحدي که مناقصه به درخواست وي برگزار می شود(.
3ـ مدیر امور مالی موسسه )خزانه دار) یا نماینده وي
تبصره 1: کمیسیون با حضور هر سه نفر اعضاي مزبور رسمیت دارد تمام اعضا مکلف به حضور در جلسه و ابراز نظرهستند. تصمیمات کمیسیون با راي اکثریت اعضاء معتبر خواهد بود.
تبصره 2: اعضاي کمیسیون مناقصه در موسسه لازم است اختیارات خود را درخصوص خرید کالاها، تجهیزات وخدماتی که حسب نظر رییس هیأت امنا با رعایت صرفه و صلاح ضرورت مییابد که به صورت متمرکز از سوي ستاد مرکزي وزارت متبوع انجام پذیرد، به اعضاي معرفی شده از سوي رییس هیأت امنا در ستاد وزارت تفویض نمایند. در اینگونه موارد وجوه برنده مناقصه حسب شرایط قرارداد با نظر وزیر توسط موسسه قابل پرداخت میباشد. دستورالعمل این تبصره توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ابلاغ میگردد.
ماده 60 : وظایف کمیسیون مناقصه
اهم وظایف کمیسیون مناقصه به شرح زیر است:
الف) تشکیل جلسات کمیسیون مناقصه در موعد مقرر در فراخوان مناقصه.
ب) بررسی پیشنهادهاي مناقصهگران از نظر کامل بودن مدارك و امضاي آنها و نیز خوانا بودن و غیر مشروط بودن پیشنهادهاي قیمت (ارزیابی شکلی).
ج) ارزیابی پیشنهادها و تعیین پیشنهادهاي قابل قبول طبق شرایط و اسناد مناقصه.
د) ارجاع بررسی فنی پیشنهادها به کمیته فنی بازرگانی در مناقصات دو مرحلهاي.
ه) تعیین برندگان اول و دوم مناقصه.
و) تنظیم صورتجلسات مناقصه.
ز) تصمیمگیري درباره تجدید یا لغو مناقصه.
ر) تصمیمگیري درباره نحوه دریافت هزینه آگهی مناقصه و مزایده و هزینه ثبت قرارداد در دفتر خانه اسناد رسمی.
ماده 61 : فرآیند برگزاري مناقصات به ترتیب شامل مراحل زیراست :
الف) تأمین منابع مالی: انجام معامله به هر طریق مشروط به آن است که موسسه به نحو مقتضی نسبت به پیشبینی منابع مالی معامله در مدت قرار داد اطمینان حاصل و مراتب در اسناد مرتبط قید شده باشد.
ب ) تعیین نوع مناقصه درمعاملات بزرگ (یک مرحله اي یا دو مرحله اي، عمومی یا محدود).
ج ) تهیه اسناد مناقصه.
د ) ارزیابی کیفی مناقصهگران درصورت لزوم.
ه ) فراخوان مناقصه.
و ) ارزیابی پیشنهادها.
ز ) تعیین برنده مناقصه و انعقاد قرارداد
ماده 62 :روش هاي انجام مناقصه به شرح زیر است :
الف) درمعاملات جزئی، کارپرداز یا مأمور خرید باید با توجه به کم و کیف موضوع معامله (کالا، خدمت یا حقوق) درباره بهاي آن تحقیق نماید و با رعایت صرفه و صلاح و اخذ فاکتور مشخص و به تشخیص و مسئولیت خود، معامله را با تأمین کیفیت به کمترین بهاي ممکن انجام دهد.
ب) درمعاملات متوسط: کارپرداز یا مأمور خرید باید با توجه به کم وکیف موضوع معامله (کالا، خدمت یاحقوق) درباره بهاي آن تحقیق نماید و با رعایت صرفه و صلاح و اخذ حداقل سه فقره استعلام کتبی، با تأمین کیفیت مورد نظر، چنانچه بهاي به دست آمده مورد تأیید مسئول واحد تدارکاتی یا مقام مسئول همتراز وي باشد، معامله را با عقد قرارداد یا اخذ فاکتور انجام دهد و چنانچه اخذ سه فقره استعلام کتبی به هر دلیلی ممکن نباشد با تأیید و موافقت رییس موسسه یا مقامات مجاز به تعداد موجود کفایت میشود.
تبصره: چنانچه مسئولیت واحد تدارکاتی برعهدة کارپرداز واحد باشد امضاي نامبرده به منزله امضاي مسئول واحد تدارکاتی است درصورتی که موسسه فاقد کارپرداز باشد، می توان وظایف مندرج در این فصل را به متصدیان پستهاي مشابه سازمانی و یا به مأمور خرید محول نمود.
ج ) درمعاملات بزرگ : به یکی از روش هاي زیر عمل می شود :
1. برگزاري مناقصه عمومی از طریق انتشار فراخوان در روزنامه هاي کثیرالانتشار و یا بصورت الکترونیکی در سایت موسسه ومناقصات.
2. برگزاري مناقصه محدود.
تبصره : موسسه مکلف است کلیه شرایط کیفی مورد نظر خود را در شرایط و اسناد مناقصه لحاظ نماید.
ماده 63 : فراخوان مناقصه
الف: مفاد فراخوان مناقصه حداقل باید شامل موارد زیر باشد:
1. نام ونشانی مناقصهگزار.
2. نوع، کمیت وکیفیت کالا یا خدمات.
3. نوع و مبلغ تضمین شرکت درمناقصه.
4. محل، زمان و مهلت دریافت اسناد، تحویل وگشایش پیشنهادها.
5. مبلغ برآورد شده معامله و مبانی آن (درصورتی که تعیین آن میسر یا به مصلحت باشد). در مواردي که فهرست بهاي پایه وجود دارد، برآورد مربوط طبق فهرست یاد شده تهیه میشود.
ب) فراخوان مناقصه عمومی باید به تشخیص مناقصهگزار از یک تا سه نوبت حداقل دریکی از روزنامه هاي کثیرالانتشار کشوري یا استان مربوط و یا سایت الکترونیکی مناقصات ویا موسسه منتشر گردد.
ج) مناقصهگزار میتواند علاوه بر موارد مذکور در بند "ب" این ماده ازطریق سایر رسانههاي گروهی و رسانه هاي ارتباط جمعی یا شبکه هاي اطلاع رسانی نیز فراخوان را منتشر نماید.
د) درصورتی که نیاز به برگزاري مناقصه بین المللی باشد، یا استفاده از تسهیلات اعتباري خارجی مطرح باشد، باید باکسب مجوزهاي مربوط و با رعایت موازین قانون حداکثر استفاده از توان فنی، مهندسی، تولیدي و صنعتی و اجرائی کشور مصوب 12/12/1375 آگهی مربوط در یکی از روزنامه هاي انگلیسی زبان داخل و یک مجله یا روزنامه بین المللی مرتبط با موضوع مناقصه و یا سایت الکترونیکی موسسه منتشر شود.
ح ) در آگهی مناقصه باید تصریح گردد که نقشهها و برگ شرایط و اسناد مناقصه و مشخصات معامله در محل معین و یا سایت الکترونیکی مناقصات ویاموسسه موجود است و پیشنهاددهندگان باید یک نسخه از آنرا دریافت و با قید قبولی امضاء کرده و به پیشنهاد خود ضمیمه و تسلیم نمایند.
ماده 64 : اسناد مناقصه:
الف) تمامی اسناد مناقصه باید به طور یکسان به همه داوطلبان تحویل شود.
ب) اسناد مناقصه باید شامل و حاوي موارد زیر باشد :
١. نام ونشانی مناقصهگزار.
٢. نوع ومبلغ تضمین مناقصه.
٣. محل، زمان و مهلت دریافت اسناد، تحویل پیشنهادها و گشایش آنها.
۴. مبلغ پیشپرداخت و تضمین حسن انجام کار.
۵. مدت اعتبار پیشنهادها حداکثر بیست روز به استثناي ایام تعطیل خواهد بود.
۶. شرح کار، مشخصات فنی بازرگانی، استانداردها، نوع، کمیت وکیفیت کالا یا خدمات، روش تهیه و مهلت مقرر براي تسلیم پیشنهادها و تعداد نسخههاي آنها، روز و ساعت و محل قرائت پیشنهادها و همچنین مجاز یا عدم مجاز بودن حضور پیشنهاددهندگان یا نمایندگان آنها درجریان کمیسیون مناقصه.
٧. متن قرارداد شامل موافقتنامه، شرایط عمومی و خصوصی و ضمائم آنها در صورت لزوم.
٨. مدت و محل و نحوه تحویل کالا یا انجام کار و ترتیب عمل و میزان خسارت در مواردي که طرف معامله در تحویل کالا یا انجام کار کلا یا بعضأ تاخیر نماید.
٩. تصریح اینکه بهاي پیشنهادي باید به مبلغ مشخص یا بر اساس درصد کسر یا اضافه نسبت به واحد بهاي اعلام شده تعیین و در پاکت دربسته و ممهور و یا امضاء پیشنهاد دهنده باشد، تسلیم شود.
١٠ . در صورتی که موضوع معامله عمده باشد ممکن است به میزان تضمین حسن انجام معامله از کالاي مورد معامله دریافت شود و در این صورت باید موضوع در آگهی قید گردد.
١١ . تعیین زمان لازم براي بررسی پیشنهادها و تشخیص حائز مناسب ترین بهاء و ابلاغ به برنده مناقصه ضرورت دارد.
١٢ . میزان پیش پرداخت در صورتی که به تشخیص واحد مناقصهگزار پرداخت آن به برنده مناقصه لازم باشد و ترتیب پرداخت و واریز آن.
١٣ . محل توزیع یا فروش نقشهها و برگ شرایط و مشخصات در صورت لزوم.
١۴ . محل توزیع نمونههاي ضمانتنامه و قرارداد (درصورتی که لازم باشد) براي آن که ضمانت نامه عینا مطابق نمونه تنظیم، و نمونه قرارداد نیز با قید اینکه مورد قبول است، باید امضاء و ضمیمه پیشنهاد گردد
15. تصریح این نکته که شرکت در مناقصه و دادن پیشنهاد به منزله قبول اختیارات و تکالیف تعیین شده واحد مناقصه گزار می باشد.
١۶ . تصریح این نکته که واحد مناقصه گزار مکلف است هر گونه کسور قانونی (اعم از بیمه، مالیات، عوارض و سایر موارد) که بابت معامله به طرف قرارداد تعلق میگیرد و موسسه قانوناً مکلف به کسر آن میباشد را از بهاي کارکرد یا کالاي تحویلی در موقع پرداخت مطالبات او کسر نماید.
١٧ . سایر اسنادي که به تشخیص مناقصهگزار لازم باشد.
١٨ . واحد مناقصهگزار مکلف است سپرده شرکت در مناقصه را در صورتی که برنده مناقصه حاضر به انجام معامله نشود و همچنین سپرده نفر دوم را در صورتی که براي انجام معامله به او رجوع شود و از انجام معامله امتناع نمایند به نفع موسسه ضبط کند.
١٩ . واحد مناقصهگزار اختیار دارد مقدار کالا یا کار مورد معامله را تا بیست و پنج درصد افزایش یا کاهش دهد مشروط بر اینکه کلیه محاسبات فنی نسبت به این افزایشیا کاهش، رعایت و تطبیق شود.
٢٠ . واحد مناقصهگزار مجاز نیست به پیشنهادات مبهم و مشروط و بدون سپرده و یا پیشنهاداتی که بعد از انقضاي مدت مقرر در آگهی می رسد ترتیب اثر دهد.
ماده 65 : واحد مناقصهگزار در صورتی که ذکر شرایط خاصی را علاوه بر آنچه در ماده 64 ذکر شده است، لازم تشخیص دهد مشروط بر این که با قوانین و مفاد این آییننامه مغایر نباشد، می تواند در متن آگهی یا در نقشه ها و برگ شرایط و مشخصات درج نماید بطوري که عموم داوطلبان قبل از تسلیم پیشنهاد آن اطلاع حاصل کنند ولی منظور داشتن امتیازات جدید براي برنده مناقصه هنگام انعقاد یا اجراي قرارداد به هر عنوان ممنوع میباشد.
ماده 66 : ترتیب تهیه و تسلیم پیشنهادها
الف) شرکتکنندگاندرمناقصه پس از دریافت یا خرید اسناد باید پیشنهادهاي خود را به ترتیب زیر تهیه و به مناقصه گزار تسلیم کنند :
1. تهیه و تکمیل اسناد و پیشنهادها
2. تسلیم پیشنهادها در مهلت مقرر در فراخوان مناقصه.
3. دریافت رسید تحویل پیشنهادها.
ب) مهلت قبول پیشنهادها در مورد مناقصات داخلی و بین المللی از آخرین مهلت تحویل اسناد مناقصه به ترتیب نباید کمتر از ده روز و یکماه باشد.
ماده 67 : شرایط تسلیم و تحویل پیشنهادها:
الف) هیچ یک از شرکتکنندگان درمناقصه، به جز در مواردي که در اسناد مناقصه پیشبینی شده باشد، نمیتوانند بیش ازیک پیشنهاد تسلیم کنند.
ب) شرکتکنندگان در مناقصه، اسناد مناقصه و پیشنهادهاي خود را باید در پاکتهاي جداگانه و دربسته شده شامل تضمین (پاکت الف)، پیشنهاد فنی بازرگانی (پاکت ب) و پیشنهاد قیمت (پاکت ج) بگذارند و همه پاکتها را در لفاف مناسب و دربسته و مهر شده قرار دهند.
ج) مناقصهگزار موظف است در مهلت مقرر همه پیشنهادهاي ارائه شده شرکتکنندگان را پس از دریافت، ثبت و تا جلسه بازگشائی، از پاکتها صیانت نمایند.
د) هرگونه تسلیم، تحویل، اصلاح، جایگزینی و یا پس گرفتن پیشنهادها باید به صورت قابل گواهی و در مهلت و مکان مقرر در اسناد مناقصه انجام شود.
ه ) در صورتی که به تشخیص دستگاه مناقصهگزار نوع معامله ایجاب نماید که نقشه یا برگ شرایط و مشخصات و نمونه هاي ضمانت نامه و قرارداد و یا مدارك دیگري تهیه شود، قبل از نشر آگهی باید آنها توسط موسسه تهیه شود.
ماده 68 : گشایش پیشنهادها
الف ) پیشنهادهاي مناقصهگران در زمان و مکان مقرر گشوده می شود.
ب ) مراحل گشایش پیشنهادها به شرح زیر است:
1. تهیه فهرست اسامی دریافت کنندگان اسناد، (پیشنهاد دهندگان)، حاضران و شرکتکنندگان درجلسه
2. بازکردن پاکت تضمین (پاکت الف) و کنترل آن.
3. بازکردن پاکت فنی بازرگانی.
4. بازکردن پیشنهاد قیمت و کنترل از نظر کامل بودن مدارك و امضاي آنها و کنار گذاشتن پیشنهادهاي غیرقابل قبول در مناقصات یک مرحلهاي.
5. تحویل پاکتهاي فنی بازرگانی به کمیته فنی بازرگانی درمناقصات دو مرحلهاي.
6. تهیه و تنظیم و امضاي صورتجلسه گشایش پیشنهادها توسط اعضاء کمیسیون مناقصه.
7. تحویل پاکتهاي قیمت و پاکت تضمین پیشنهادهاي رد شده به مناقصهگزار براي استرداد به ذینفع.
ج) در صورت برگزاري مناقصه دو مرحله اي زمان و مکان تشکیل جلسه گشایش پیشنهادهاي قیمت، در جلسه گشایش پاکت ها اعلام خواهد شد، این مدت فقط براي یکبار تا سقف مدت اعتبار پیشنهادها قابل تمدید است. در این صورت پاکت هاي قیمت در یک لفاف لاك و مهر شده توسط دستگاه مناقصهگزار صیانت می شود. در مناقصات یک مرحله اي، پیشنهادهاي قیمت بی درنگ گشوده و بر اساس ماده 72 این آیین نامه، برنده مناقصه تعیین می شود.
د) دستگاه مناقصهگزار میتواند در صورت تمایل از مناقصه گران یا نمایندگان آنها جهت حضور در جلسه گشایش پیشنهادهاي مالی دعوت نماید.
ماده 69 : ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها
الف) در مناقصات دو مرحلهاي، مناقصهگزار موظف است بر اساس معیارها و روشهاي اعلام شده در اسناد مناقصه، ارزیابی کیفی مناقصهگران و ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها را انجام و اعلام نماید.
ب) در صورتی که بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها لازم باشد، نتیجه بررسی طی مهلتی که کمیسیون مناقصه معین میکند به جلسه بعدي کمیسیون احاله میشود و بر اساس گزارش کمیته فنی بازرگانی، پاکتهاي قیمت پیشنهاد دهندگان که امتیاز فنی بازرگانی لازم را احراز کردهاند، گشوده میشود.
ج) هرگونه ارزیابی فنی بازرگانی، تنها پیش از گشودن پیشنهادهاي قیمت مجاز است
د) پاکت پیشنهاد قیمت مناقصهگرانی که در ارزیابیهاي فنی بازرگانی پذیرفته نشدهاند باید ناگشوده بازگردانده شود.
ماده 70 : در صورتی که در مدت مقرر پیشنهادي نرسیده باشد و یا کمیسیون مناقصه نیز برندهاي تعیین نکرده باشد، واحد مناقصه گزار میتواند مناقصه را تجدید یا موضوع را براي اخذ تصمیم لازم به کمیسیون ترك تشریفات مناقصه احاله کند.
ماده 71 : کمیسیون مناقصه نتیجه مناقصه را همراه با نظر نماینده کمیته فنی (حسب مورد) که در کمیسیون حضور داشته است به رییس واحد مناقصهگزار اعلام و در صورت موافقت رییس واحد نتیجه به برنده مناقصه ابلاغ خواهد شد در صورت عدم موافقت مقام مذکور به تشخیص مناقصهگزار مناقصه تجدید یا موضوع براي اتخاذ تصمیم به کمیسیون ترك تشریفات مناقصه ارجاع خواهد شد.
ماده 72 : ارزیابی مالی و تعیین برنده مناقصه :
الف) هنگام ارزیابی مالی، مناقصهگري که مناسبترین قیمت را حائز شده باشد، به عنوان برنده اول اعلام خواهد شد و برنده دوم در صورتی اعلام می شود که تفاوت قیمت پیشنهادي وي با برنده اول، کمتر از مبلغ تضمین باشد.
ب) پس از گشودن پاکتهاي قیمت، چنانچه بررسی قیمتها و تجزیه و کنترل مبانی آن لازم باشد، کمیسیون مناقصه میتواند بررسی آن را به کمیته فنی بازرگانی ارجاع نماید و کمیته فنی بازرگانی حداکثر ظرف دو هفته نتیجه ارزیابی را به کمیسیون مناقصه اعلام میکند.
ج) پس از گشودن پیشنهادهاي قیمت، در مواردي که رییس موسسه یا مقام مجاز از طرف او برنده مناقصه را اعلام کرده باشد.
د) در کلیه خریدها به تشخیص رییس موسسه، مناقصه گران و فروشندگان کالاهاي با کیفیت داخلی نسبت به مناقصه گران و فروشندگان خارجی ترجیح دارند.
ه) مناقصهگزار در مواردي که میسر باشد باید قبل از روز افتتاح پیشنهاد، شاخص قیمتهاي مربوط به مورد مناقصه را با وسایل مقتضی و مطمئن بطور محرمانه تهیه نموده در پاکت لاك و مهر شده در اختیار کمیسیون مناقصه قرار دهد تا روز افتتاح پیشنهادات پس از قرائت پیشنهادات واصله اعضاء کمیسیون مناقصه در آن شاخصها در جهت تصمیم گیري بهینه استفاده نماید.
و) در صورتی که حائز حداقل بها بیش از یک نفر باشد و نسبت به انجام معامله با یکی از آنها در مهلتی که کمیسیون تعیین خواهد کرد بین آنها توافق نشود، حق تقدم با برنده مناقصهاي خواهد بود که در محل انجام کار سکونت دارد. در صورتی که حائزین حداقل بها واجد شرایط یکسان باشند کمیسیون برنده مناقصه را از طریق اخذ نظر هیأت رییسه موسسه تعیین خواهد نمود.
 
ماده 73 : انعقاد قرارداد :
الف) قرارداد با برنده مناقصه، باید پیش از پایان مدت اعتبار پیشنهادها منعقد شود. این مدت حداکثر براي یک بار و برابر مدت پیشبینی شده در اسناد مناقصه قابل تمدید است. در صورت عقد قرارداد با پیشنهاد دهنده اول تضمین پیشنهاد دهنده دوم مسترد میگردد.
ب) چنانچه برنده اول از انعقاد قرارداد امتناع نماید و یا ضمانت انجام تعهدات را ارائه ننماید، تضمین مناقصه وي ضبط و قرارداد با برنده دوم منعقد میگردد. در صورت امتناع نفر دوم، تضمین وي نیز ضبط و مناقصه تجدید یا موضوع جهت طرح در کمیسیون ترك تشریفات مناقصه به رییس موسسه و مقام مجاز از طرف ایشان پیشنهاد خواهد شد.
در معاملاتی که تحویل مورد معامله در مدت 15 روز میسر نباشد باید قرارداد منعقد شود. در قرارداد باید نکات زیر قید گردد :
١. نام متعاملین.
٢. مدت انجام تعهد و محل شرایط تحویل مورد معامله.
٣. ترتیب عمل و میزان خسارت در مواردي که برنده معامله در انجام تعهدات جزئی یا کلی تاخیر نماید.
۴. الزام تحویل کالا بر طبق نمونه ممهور در صورتی که تهیه نمونه لازم باشد در این صورت باید نمونه کالا با مهر طرفین معامله مهمور و نزد مناقصهگزار نگاهداري شود.
۵. اقرار برنده معامله به این که از مشخصات کالا یا کار مورد معامله و مقتضیات محل تحویل کالا یا انجام کار اطلاع کامل دارد.
۶. اختیار مناقصه گزار نسبت به افزایش یا کاهش مورد معامله در مدت قرارداد تا میزان 25 % مقدار مندرج در قرارداد، مشروط بر اینکه کلیه محاسبات فنی نسبت به این افزایش یا کاهش متناسب رعایت و تطبیق شود.
٧. بهاي مورد معامله و ترتیب پرداخت آن، در مواردي که انجام کار بر اساس واحد بها باشد برآورد و در قرارداد ذکر می شود ولی بهاي کارهاي انجام یافته بر اساس واحد بها احتساب و پرداخت خواهد شد.
٨. مبلغ پیشپرداخت و ترتیب واریز آن طبق دستورالعملهاي ابلاغی از سوي وزارت متبوع میباشد.
٩. اقرار به عدم شمول ممنوعیت موضوع قانون راجع به منع مداخله وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت . در معاملات دولتی و کشوري مصوب ديماه سال 1337
١٠ . سایر شرایطی که مورد توافق طرفین معامله قرار گیرد مشروط بر اینکه متضمن امتیازاتی علاوه بر آنچه در شرایط مناقصه ذکر شده براي فروشنده نباشد
ماده 74 : تجدید و لغو مناقصه
الف) مناقصه در شرایط زیر تجدید میگردد:
1. کم بودن تعداد مناقصهگران از حد نصاب تعیین شده در اسناد مناقصه.
2. امتناع برندگان اول و دوم مناقصه از انعقاد قرارداد.
3. پایان مدت اعتبار پیشنهادها.
4. بالا بودن قیمتها به نحوي که توجیه اقتصادي طرح مرتفع شده باشد.
5. راي مراجع قانونی.
ب ) مناقصه در شرایط زیر لغو میشود:
1. نیاز به کالا یا خدمات موضوع مناقصه مرتفع شده باشد.
2. تغییرات زیادي در اسناد مناقصه لازم باشد که موجب تغییر در ماهیت مناقصه گردد.
3.  پیشآمدهاي غیر متعارف نظیر، جنگ، زلزله، سیل و مانند آنها.
4. راي مراجع قانونی.
5. تشخیص کمیسیون مناقصه مبنی بر تبانی بین مناقصهگران.
ج (مناقصه گزار باید تجدید و یا لغو مناقصه را به سمع و نظر کلیه مناقصهگران برساند.
ماده 75 : نحوه رسیدگی به شکایات
الف) چنانچه هر یک از مناقصهگران نسبت به اجرا نشدن موادي از این آییننامه اعترا ض داشته باشد میتواند به بالاترین مقام دستگاه مناقصهگزار شکایت کند.
ب- موسسه مناقصهگزار مکلف است در مهلت پانزده روز کاري از تاریخ دریافت شکایت، رسیدگیهاي لازم را به عمل آورده و در صورت وارد دانستن اعتراض، مطابق مقررات مربوط اقدام نماید و در صورتی که شکایت را وارد تشخیص ندهد، ظرف مهلت تعیین شده جوابیه لازم را به شاکی اعلام نماید.
ماده 76 : اعضاي کمیته یا کمیسیون فنی، بازرگانی و مالی در مواقع ضروري به انتخاب رییس موسسه انتخاب میگردند.
ماده 77 : در مواردي که انجام مناقصه براساس گزارش توجیهی موسسه مناقصهگزار به تشخیص یک هیأت سه نفره مرکب از مقامات مذکور در ماده 78 این آییننامه میسر نباشد، می توان معامله را به طریق دیگري انجام داد و در این صورت هیأت ترك تشریفات مناقصه با رعایت صرفه و صلاح موسسه ترتیب انجام این گونه معاملات را با رعایت سایر مقررات مربوط در هر مورد براي یک نوع کالا یا خدمت تعیین و اعلام خواهد نمود.
ماده 78 : اعضاي کمیسیون ترك تشریفات مناقصه شامل:
١. معاون پشتیبانی موسسه
٢. مدیر امور مالی موسسه
٣. نماینده فنی رییس موسسه
تبصره 1: جلسات با حضور سه نفر اعضاي مربوطه رسمیت دارد و کلیه اعضاء مکلف به حضور درجلسات هیأت و ابراز نظر خود نسبت به گزارش توجیهی واحد اجرایی مربوط در مورد تقاضاي ترك مناقصه و همچنین نحوه انجام معامله مورد نظر هستند لکن تصمیمات هیأت با راي اکثریت اعضاء معتبر خواهد بود.
تبصره 2: در اجراي ماده ( 77 ) این آییننامه در صورتی که مبلغ معامله بیش از ده برابر و کمتر از پنجاه برابر حدنصاب معاملات جزئی باشد، انجام معامله پس از تصویب وتائید هیأتهاي سه نفري موضوع این ماده حسب مورد مجاز خواهد بود.
تبصره 3: در اجراي ماده ( 77 ) این آییننامه در صورتی که مبلغ معامله بیش از پنجاه برابر و کمتر از صد برابر حدنصاب معاملات جزئی باشد، انجام معامله پس از تصویب هیأتهاي سه نفري موضوع این ماده حسب مورد با تائید رییس موسسه مجاز خواهد بود.
تبصره 4: در اجراي ماده ( 77 ) این آییننامه در صورتی که مبلغ معامله بیش از صد برابر وکمتر از دویست برابر حدنصاب معاملات جزئی باشد، انجام معامله پس از تصویب هیأتهاي سه نفري موضوع این ماده حسب مورد با تائید هیأت رییسه موسسه مجاز خواهد بود.
تبصره 5: در اجراي ماده ( 77 ) این آییننامه در صورتی که مبلغ معامله بیش از دویست برابر نصاب معاملات جزئی باشد، انجام معامله پس از تصویب هیأتهاي سه نفري موضوع این ماده حسب مورد با تائید هیأت رییسه موسسه منوط به تایید سه نفر از اعضاء منتخب هیأت امنا و تائید وابلاغ رییس هیأت امناء مجاز خواهد بود.
ماده 79 : مناقصه محدود به تشخیص رییس موسسه و با رعایت مواد ( 58 ) و ( 63 ) در موارد زیر برگزار میشود :
الف) وجود فهرستهاي مناقصهگران صلاحیتدار
ب) وجود فهرست کوتاه مناقصهگران صلاحیتدار در مناقصه محدود نیازي به انتشار آگهی نمیباشد.
تبصره 1: حداقل تعداد مناقصهگران در مناقصه محدود سه مناقصهگر در صورت نرسیدن بحد نصاب یکبار فرآیند ارزیابی تجدید میشود و بار دوم با حداقل دو مناقصهگر و در غیر این صورت طبق جزء 6 تبصره ماده 55 این آییننامه خواهد بود. در هر صورت نحوه دعوت مناقصهگران با نظر رییس موسسه خواهد بود.
تبصره 2: در مورد طرحهاي تملک دارایی (ساختمانی و یا ساختمانی و تاسیساتی توام) فهرست واجدین صلاحیت معاونت برنامهریزي و نظارت راهبردي رییس جمهور یا استانداري ملاك خواهد بود و در مناطقی که دسترسی به پیمانکاران مزبور وجود نداشته باشد با تشخیص رییس موسسه از پیمانکاران محلی با رعایت مقررات مربوطه استفاده خواهد شد.
ماده 80 : تحویل مورد معامله به شرح زیر باید انجام شود:
الف) در مورد معاملات جزئی بوسیله و مسئولیت انباردار و یا تحویل گیرنده کالا برحسب مورد و در مورد خدمات غیر قراردادي از طریق گواهی انجام کار.
ب) در مورد معاملات متوسط بوسیله و مسئولیت انبار دار و یا تحویل گیرنده کالا و نماینده قسمت تقاضا کننده.
ج) در مورد معاملات عمده به استثناي امور ساختمانی و سایر امور فنی، بوسیله و مسئولیت انباردار یا تحویل گیرنده کار و نماینده قسمت تقاضاکننده و نماینده رییس موسسه صورت میگیرد. در مورد تحویل گرفتن دارو و مواد شیمیایی براي بیمارستانها حضور مسئول مربوطه که از طرف رییس واحد تعیین خواهد شد نیز ضروري میباشد. در مورد امور ساختمانی، راهسازي و بطور کلی امور فنی یک یا دو نفر متخصص فنی حسب مورد به انتخاب رییس موسسه یا مقام مجاز از ایشان شرکت خواهند کرد.
تبصره 1: تحویل مورد معامله در موارد مندرج در بند "ب" و "ج" این ماده با تنظیم صورت مجلس باید انجام شود و پس از اینکه مسلم شد کالا یا خدمات داراي تمام مشخصات لازم می باشد، مراتب و مقدار آن در صورتمجلس ذکر و از طرف مسئولان با ذکر نام و نامخانوادگی و سمت و تاریخ باید امضاء گرفته شود. در بند "الف" گواهی تطبیق مشخصات و مقدار کالا یا خدمات بعهده انبار دار یا تحویل گیرنده میباشد.
ماده 81 : براي کالاهاي تحویل شده در تمام موارد باید قبض انبار، رسید انبار یا رسید و تحویل مستقیم که داراي شماره مسلسل باشد صادر گردد و به امضاء انباردار برسد و در دفتر انبار و کارت مربوطه ثبت و شماره ثبت دفتر انبار در روي قبض و کارت ذکر گردد و یک نسخه از رسید انبار نیز به امور مالی موسسه ارسال گردد مفاد این ماده می تواند بصورت الکترونیکی و مکانیزه نیز انجام شود.
تبصره 1- در مواردي که کالا در خارج از انبار تحویل میگردد و به انبار وارد نمیشود یا امکان ورود و نگهداري کالا در انبار نمیباشد، با در نظر گرفتن مفاد مواد 81 و 80 اقدام خواهد شد و تحویل گیرنده کالا بجاي انباردار تکالیف مربوطه را انجام خواهد داد و رسید یا صورتمجلس مربوط حسب مورد مبناي صدور رسید انبار ،حواله انبار میباشد.
ماده 82 :در صورتیکه در شرایط معامله براي تحویل مورد معامله علاوه بر آنچه در مواد 81 و 80 تعیین شده تکالیف دیگري توسط رییس موسسه پیشبینی شده باشد لازمالاجرا میباشد.
ماده 83 : در مواردي که بین مسئولان تحویل مورد معامله مذکور در بندهاي "ب" و "ج" ماده 80 از لحاظ مشخصات و سایر مسائل مربوط به کار یا کالائی که باید تحویل گرفته شود اختلاف نظر باشد هر یک از مسئولان مذکور نظر خود را در صورتمجلس قید خواهد کرد و ترتیب انجام مورد معامله در مراکز از طرف موسسه یا واحد اجرائی مناقصهگزار طبق جلب نظر افراد بصیر و مطلع تعیین خواهد شد.
ماده 84 : در خصوص مزایده موارد زیر لازمالاجرا است :
الف) در مورد معاملات جزئی مامور فروش مکلف است با تشخیص و مسئولیت خود به داوطلبان مراجعه و پس از تحقیق از بهاي آن با رعایت صرفه و صلاح موسسه معامله را انجام دهد و سند مربوط را با تعهد اینکه معامله با بیشترین بهاي ممکن انجام شده است و با ذکر نام و نام خانوادگی و سمت و تاریخ امضاء کند.
ب) در مورد معاملات متوسط مزایده به تشخیص ومسئولیت رییس اداره اموال موسسه و به شرح زیر انجام خواهد شد :
1. اطلاعات کلی در مورد نوع و مشخصات و مقدار مورد معامله و ساعت و روز و محل مزایده و سایر شرایطی که لازم باشد با یکی از شرایط فوق، درج آگهی در روزنامه و یا در صورت ضرورت به وسایل و طرق انتشاراتی دیگر از قبیل رادیو و تلویزیون و سایت الکترونیکی و الصاق آگهی در معابر عمومی یا موسسه به اطلاع متقاضیان برساند.
2. مورد معامله باید قبلا توسط کارشناس منتخب رییس موسسه ارزیابی و بهاي آن تعیین شود و در مزایده به خریداري که بالاترین بهاء را پیشنهاد کند واگذار شود و اگر حداقل قیمت ارزیابی شده داوطلب پیدا نشود مجددا باید ارزیابی گردد.
ماده 85 : در مورد معاملات عمده انتشار آگهی مزایده به شرح زیر به عمل میآید:
1ـ در آگهی مزایده شرایطی که طبق این آییننامه براي آگهی مناقصه پیش بینی شده در صورتیکه با عمل مزایده منطبق باشد باید رعایت شود.
2ـ مقرراتی که در آییننامه در مورد ترتیب تشکیل کمیسیون مناقصه و اتخاذ تصمیم در کمیسیون مذکور و اجراي تصمیم کمیسیون و انعقاد قرارداد و تحویل مورد معامله معین شده، در صورتیکه با عمل مزایده منطبق باشد باید اجرا شود.
تبصره 1: در مورد معاملات عمده، باید عمده بودن یا نوع آن قبلا توسط کارشناس منتخب رییس موسسه ارزیابی و اعلام شود.
فصل پنجم –تنظیم حساب ونظارت
ماده 86 : اعمال نظارت مالی بر مخارج موسسه و واحدهاي اجرایی از نظر انطباق با این آییننامه و سایر مقررات عمومی
دولت و دستورالعملهاي موسسه توسط حسابرس پس از هزینه انجام میگیرد.
ماده 87 : به منظور وحدت رویه در شناسایی عملیات مالی موسسه، کلیه واحدهاي تابعه مکلفند هزینهها و عملیات مالی خود را در دفاتر رسمی موسسه (روزنامه و کل) ثبت و منظور نمایند.
تبصره 1: نحوه تنظیم و نگهداري حساب و تفکیک انواع حسابها وسرفصلهاي حسابهاي دائم و موقت بر اساس دستور العملهاي نظام نوین مالی ابلاغ شده توسط وزارت متبوع می باشد.
تبصره 2: موسساتی که از سیستم رایانه اي استفاده می نمایند ضمن ورود وثبت اطلاعات روزانه در سیستم مزبور عملیات ماهیانه را طی یک سند در دفاتر رسمی ثبت خواهند نمود. همه ساله دفاتر رسمی موسسه توسط رییس موسسه و یک نفر از اعضاي هیأت امنا به انتخاب هیأت امنا امضاء و پلمب میشود.
ماده 88 : در مواردي که بر اثر تعهد زاید بر منابع مالی (بجز موارد اجتناب ناپذیر) یا عدم رعایت مقررات این آییننامه خدمتی انجام شود یا مالی به تصرف موسسه در آید، واحد اجرایی مربوطه مکلف به رد معامله مزبور میباشد و در صورتی که رد عین آن میسر نبوده و یا فروشنده از قبول آن امتناع کند و همچنین در مورد خدمات انجام شده مکلف به قبول است و وجه مورد معامله در حدود منابع موجود یا منابع سال بعد واحد اجرایی مربوطه قابل پرداخت میباشد و اقدامات فوق مانع تعقیب نخواهد بود اینگونه موارد لازم است در گزارش حسابرس به نحو مناسب منعکس گردد. انجام تعهدات موسسه در قالب بودجه تفصیلی موسسه بلا مانع میباشد.
ماده 89 : تأمین اعتبار ضروري است و هرگاه بر اثر گواهی خلاف واقع مسئولین امور مالی و یا دستور مقامات مجاز دینی اضافه بر اعتبارات بر ذمه واحد اجرایی ایجاد شود ملزم به پاسخگویی به رییس موسسه بوده و طبق مقررات انضباطی و اداري با آن برخورد خواهد شد.
ماده 90 : چنانچه مدیر امور مالی موسسه دستوري را خلاف مقررات تشخیص دهد مکلف است مراتب را کتبأ با ذکر مورد به مقام صادر کننده دستور گزارش نماید در صورتی که صادرکننده دستور مربوط اجراي دستور صادره را بخواهد کتبأ باید صادر نماید. در این صورت مدیر امور مالی مکلف به اجراي دستور بوده « به مسئولیت اینجانب » دستور مجدد با قید عبارت و به حسابرس موسسه گزارش نماید. حسابرس موسسه در زمان رسیدگی به حسابها پس از بررسی گزارش مدیر امور مالی مراتب را با اظهارنظر صریح باید در گزارش خود منعکس و هیأت امنا را نسبت به موضوع مطلع سازد.__
تبصره: در صورتی که رییس یا مسئول امور مالی واحد اجرایی تشخیص دهد که پرداخت وجهی مخالف مقررات است مراتب را کتبا به رییس واحد اجرائی اعلام میکند. هر گاه رییس واحد اجرایی مسئولیت امر را کتبا به عهده بگیرد رییس امور مالی واحد اجرائی مکلف است نسبت به پرداخت وجه اقدام و موضوع را کتبا به مدیر مالی موسسه و حسابرس موسسه گزارش دهد.
فصل ششم-اموال،ماشین آلات وتجهیزات
ماده 91 : موسسه میتواند اموال( منقول وغیر منقول)مازاد بر احتیاج و همچنین اثاث فرسوده و اسقاط خود را به پیشنهاد رییس واحد اجرائی و با تشخیص و تأیید و ارزیابی بهاي اموال مذکورتوسط دو نفر از کارشناسان منتخب رییس موسسه یا کارشناسان رسمی دادگستري ضمن رعایت مواد 84 و 85 این آییننامه به اشخاص حقیقی و حقوقی به فروش رسانده و یا اجاره دهد ویامعاوضه نمایدو یا به موسسات دولتی، فرهنگی یا خیریه به نحو مقتضی اهدا نماید. (به استثناي اموالی که جزء نفائس علمی یا آثار و بناهاي تاریخی است) و اگر فاسد شده باشد، معدوم نماید و آثار آن را در حسابها شناسایی نماید. عواید حاصل از فروش اموال مزبور به حساب درآمد اختصاصی موسسه منظور خواهد شد. و همچنین دریافت هرگونه اموال، ماشین آلات و تجهیزات (اعم از منقول و غیر منقول) از سایر وزارتخانهها یا موسسات و نهادها (دولتی و غیر دولتی) و افراد حقیقی یا حقوقی بلامانع بوده و پس از ارزیابی کارشناس منتخب رییس موسسه به حساب داراییهاي موسسه منظور و ثبت خواهد شد.
ماده 92 : کلیه دارائیها و اموال، ماشینآلات و تجهیزات موسسه میبایست وفق دستورالعملهاي نظام نوین مالی داراي شناسنامهاي که نشان دهنده قیمت تمامشده تاریخی یا تجدید ارزیابی، عمر مفید، نرخ استهلاك، روش محاسبه استهلاك، استهلاك انباشته، ارزش دفتري، ارزش اسقاط، محل استقرار، شماره سند حسابداري خرید، محل تأمین اعتبار، محل خرید، دوره گارانتی است، در دفاتر رسمی موسسه یا نرمافزارهائی که داراي قابلیت استخراج باشند مبناي تکمیل اطلاعات این شناسنامه خواهد بود.
تبصره : دارائی هائی که فاقد قیمت تمام شده تاریخی می باشند توسط کارشناسان خبره منتخب رییس موسسه براساس ارزش جاري قیمت گذاري وثبت می شود.
ماده 93 : مسئولیت نظارت بر نحوه استفاده از اموال منقول و غیرمنقول در اختیار واحدهاي اجرایی متضامناً به عهده رییس امور مالی و رییس واحد اجرایی است و حفظ نگهداري آن با استفاده کننده میباشد.
فصل هفتم-سایر موارد
ماده 94 : اختلاف ناشی از معاملات موضوع این آییننامه که بین طرفین معامله ایجاد میشود در کمیسیونی مرکب از حداقل سه نفر که از طرف رییس موسسه تعیین خواهد شد مطرح میگردد و تصمیم حداکثر افراد کمیسیون لازمالاجرا است.__
ماده 95 : دریافت ضمانتنامه بانکی یا اسناد خزانه یا اوراق قرضه دولتی، سفته و یا هر یک از انواع تضمینات مندرج در دستورالعملهاي ابلاغی، به عنوان سپرده شرکت در مناقصه یا مزایده و یا حسن انجام معامله بلامانع میباشد و در هر صورت به تشخیص رییس موسسه در هر زمان قابل تبدیل به یکدیگر خواهد بود.
ماده 96 : حقوقی که بر اثر تخلف از شرایط مندرج در قراردادها براي موسسه ایجاد میشود جز در مورد احکام قطعی محاکم دادگستري که لازمالاجرا خواهدبود کلا یا بعضاً قابل بخشودن نیست.
ماده 97 : وجوهی که بدون مجوز و زاید بر میزان مقرر وصول شود اعم از این که منشاء این دریافت اضافه، اشتباه پرداختکننده یا مامور وصول یا عدم انطباق مبلغ وصولی با مورد باشد و یا اینکه تحقق اضافه دریافتی بر اثر رسیدگی دستگاه ذيربط و یا مقامات قضایی حاصل شود توسط واحد مربوطه به نحوي که در اداء حق ذینفع تاخیري صورت نگیرد،قابل برگشت است.
تبصره : به مطالبات اشخاص از موسسه خسارت تاخٌیر تعلق نمیگیرد .
ماده 98 : مطالبات موسسه از اشخاصی که به موجب احکام و اسناد لازمالاجرا به مرحله قطعیت رسیده است بر طبق مقررات اجرایی قانون اجراي احکام و آییننامه اجراي اسناد رسمی قابل وصول خواهد بود.
ماده 99 : تقسیط بدهی اشخاص به موسسه و یا دادن مهلت به بدهکاران مزبور و نیز بخشودن جریمه هاي نقدي ناشی از استنکاف و یا عدم پرداخت به موقع بدهی به موجب دستور العمل ابلاغی میباشد.
ماده 100 : ضمن رعایت قانون منع مداخله کارکنان اعضا هیأت امناء، هیأت رییسه موسسه و وابستگان درجه اول ایشان (همسران، فرزندان، والدین، خواهر، برادر) اجازه معامله با موسسه را نداشته و در صورت وجود این گونه معاملات، لازم است صورت مقداري و ریالی آن را با ذکر دلائل به هیأت امنا ءگزارش گردد.
ماده 101 : رییس موسسه موظف است نسبت به تشکیل دبیرخانه هیأت امناء اقدام نمایدکه اعضا آن به پیشنهاد رییس موسسه منصوب میگردند.
ماده 102 : به موسسه اجازه داده میشود براي ظرفیت مازاد بر نیاز خود دانشجو پذیرش کرده و هزینه آن را براساس قیمت تمام شده از متقاضیان دریافت نماید و در قالب این آییننامه هزینه نماید.
ماده 103 : نقصان و تفریط حاصل در ابواب جمعی امور مالی اعم از نقدي و یا جنسی و اوراقی که در حکم وجه نقد است با اعلام واحد مربوط و با نظر کمیته مالی منتخب هیأت امناء از محل اعتباري که در بودجه موسسه تحت عنوان (اعتبار جبران نقصان و تفریط امور مالی) منظور میشود، تأمین میگردد. این اقدام مانع از تعقیب قانونی مسئولان امر نخواهد بود.
تبصره 1: وجوهی که بر اثر تعقیب مسئولان امر از این بابت وصول میشود به حساب درآمد اختصاصی مؤسسه منظور میگردد.
ماده 104 : موسسه میتواند در موارد خاص ناشی از کسر مدارك، سرقت، آتشسوزي و سایر حوادث که دسترسی به اصل
اسناد و مدارك اثباتکننده خرج در حسابها میسر نباشد به تشخیص کمیتهاي مرکب از یک نفرکارشناس مالی با انتخاب مدیر امور مالی، ،نماینده رییس موسسه، یک نفر کارشناس امور حقوقی با انتخاب معاون پشتیبانی و با ابلاغ رییس موسسه موضوع را براساس قرائن و شواهد موجود بررسی و با تنظیم صورتمجلس با اکثریت آراء پس از تصویب هیأت رییسه به هزینه قطعی منظور و در صورتهاي مالی اعمال و تسویه گردد.
ماده 105 : به منظور تهیه و تدوین دستورالعملهاي مالی ومعاملاتی و بودجهاي و پیگیري تعهدات ستاد وزارتی مرتبط با این آییننامه و پاسخگوئی به مسئولین مالی موسسات دو کمیته اصلی به عنوان کمیته فنی تخصصی مالی و بودجه (در صورت نیاز به دریافت خدمات فنی بیشتر، کمیته هامی توانند کارگروههاي فرعی تشکیل دهند) توسط وزارت متبوع با شرح وظایف ابلاغی با ترکیب زیر تشکیل میگردد:
١. پنج نفر از مدیران مالی و بودجه موسسات (حسب مورد) با حکم وزیر بعنوان رییس هیأت امناء یا مقام مجاز از طرف ایشان.
٢. چهار نفر کارشناس به انتخاب وزیر به عنوان رییس هیأت امناء یا مقام مجاز از طرف ایشان.
تبصره :احکام اعضا کمیته از تاریخ ابلاغ به مدت یک سال خواهد بود و انتخاب مجدد ایشان بلامانع میباشد. همچنین دستورالعملهاي ابلاغی توسط رییس هیأت امناء یا مقام مجاز از طرف ایشان براي موسسات لازمالاجراست
ماده 106 : در مواردي که در تفسیر این آییننامه اختلاف نظر وجود داشته باشد مرجع تعیینکننده رییس هیأت امنا خواهد بود. این آییننامه در 106 ماده و 63 تبصره در اجراي بند ط ماده 7 قانون تشکیل هیأت امنائ دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب میباشد که به تصویب هیأت امناي آن دانشگاه رسیده است و جهت اجرا ابلاغ میگردد.